Browse Source

gitignore added

master
Özcan Oğuz 1 month ago
parent
commit
e2fbf01aa4
Signed by: ooguz <ozcan@oyd.org.tr> GPG Key ID: 2D33E2BD3D975818
100 changed files with 2 additions and 8773 deletions
  1. +2
    -0
      .gitignore
  2. +0
    -100
      public/404.html
  3. +0
    -2
      public/_redirects
  4. BIN
      public/bulten-sayi1.pdf
  5. +0
    -214
      public/categories/dernek/index.html
  6. +0
    -56
      public/categories/dernek/index.xml
  7. +0
    -1
      public/categories/dernek/page/1/index.html
  8. +0
    -191
      public/categories/dunyadan/index.html
  9. +0
    -81
      public/categories/dunyadan/index.xml
  10. +0
    -1
      public/categories/dunyadan/page/1/index.html
  11. +0
    -191
      public/categories/etkinlik/index.html
  12. +0
    -38
      public/categories/etkinlik/index.xml
  13. +0
    -1
      public/categories/etkinlik/page/1/index.html
  14. +0
    -254
      public/categories/index.html
  15. +0
    -49
      public/categories/index.xml
  16. +0
    -442
      public/categories/ozgurluk/index.html
  17. +0
    -366
      public/categories/ozgurluk/index.xml
  18. +0
    -1
      public/categories/ozgurluk/page/1/index.html
  19. +0
    -258
      public/categories/ozgurluk/page/2/index.html
  20. +0
    -1
      public/categories/page/1/index.html
  21. +0
    -113
      public/css/images/dernek.svg
  22. +0
    -71
      public/css/images/dunyadan.svg
  23. +0
    -113
      public/css/images/etkinlikler.svg
  24. +0
    -125
      public/css/images/felsefe.svg
  25. +0
    -91
      public/css/images/projeler.svg
  26. +0
    -428
      public/css/normalize.css
  27. +0
    -526
      public/css/style.css
  28. +0
    -20
      public/destek.md.backup
  29. +0
    -138
      public/destek/index.html
  30. +0
    -96
      public/en/404.html
  31. +0
    -2
      public/en/_redirects
  32. +0
    -32
      public/en/about.md.backup
  33. +0
    -278
      public/en/about/index.html
  34. +0
    -229
      public/en/articles/index.html
  35. +0
    -159
      public/en/articles/index.xml
  36. +0
    -1
      public/en/articles/page/1/index.html
  37. +0
    -227
      public/en/categories/freedom/index.html
  38. +0
    -156
      public/en/categories/freedom/index.xml
  39. +0
    -1
      public/en/categories/freedom/page/1/index.html
  40. +0
    -181
      public/en/categories/index.html
  41. +0
    -22
      public/en/categories/index.xml
  42. +0
    -1
      public/en/categories/page/1/index.html
  43. +0
    -146
      public/en/contact/index.html
  44. +0
    -154
      public/en/index.html
  45. +0
    -708
      public/en/index.xml
  46. +0
    -35
      public/en/membership.md.backup
  47. +0
    -153
      public/en/membership/index.html
  48. +0
    -178
      public/en/projects/index.html
  49. +0
    -158
      public/en/sitemap.xml
  50. +0
    -455
      public/en/statute/index.html
  51. +0
    -19
      public/en/support.md.backup
  52. +0
    -134
      public/en/support/index.html
  53. +0
    -160
      public/en/tags/index.html
  54. +0
    -12
      public/en/tags/index.xml
  55. +0
    -1
      public/en/tags/page/1/index.html
  56. +0
    -144
      public/en/yazilar/2020/03/authoritarianism-through-coding-signal/index.html
  57. +0
    -122
      public/en/yazilar/2020/03/stop-saying-freedom-is-a-private-matter/index.html
  58. +0
    -195
      public/en/yazilar/2020/03/the-defense-of-gnupg/index.html
  59. BIN
      public/favicon.ico
  60. BIN
      public/fonts/liberationsans-bold.woff
  61. BIN
      public/fonts/liberationsans-bold.woff2
  62. BIN
      public/fonts/liberationsans-bolditalic.woff
  63. BIN
      public/fonts/liberationsans-bolditalic.woff2
  64. BIN
      public/fonts/liberationsans-italic.woff
  65. BIN
      public/fonts/liberationsans-italic.woff2
  66. BIN
      public/fonts/liberationsans-regular.woff
  67. BIN
      public/fonts/liberationsans-regular.woff2
  68. BIN
      public/fonts/liberationserif-bold.woff
  69. BIN
      public/fonts/liberationserif-bold.woff2
  70. BIN
      public/fonts/liberationserif-bolditalic.woff
  71. BIN
      public/fonts/liberationserif-bolditalic.woff2
  72. BIN
      public/fonts/liberationserif-italic.woff
  73. BIN
      public/fonts/liberationserif-italic.woff2
  74. BIN
      public/fonts/liberationserif-regular.woff
  75. BIN
      public/fonts/liberationserif-regular.woff2
  76. +0
    -63
      public/fonts/stylesheet.css
  77. BIN
      public/fvc.ico
  78. +0
    -323
      public/hakkimizda/index.html
  79. +0
    -144
      public/iletisim/index.html
  80. BIN
      public/images/Gnulove.jpg
  81. +0
    -21
      public/images/cc-by-nd.svg
  82. +0
    -21
      public/images/cc-by-sa.svg
  83. BIN
      public/images/cryptoparty.png
  84. +0
    -51
      public/images/dernek.svg
  85. +0
    -7
      public/images/dunyadan.svg
  86. BIN
      public/images/ekip/alper.jpg
  87. BIN
      public/images/ekip/armagan.jpg
  88. BIN
      public/images/ekip/cemre.png
  89. BIN
      public/images/ekip/gnu.png
  90. BIN
      public/images/ekip/murat.jpg
  91. BIN
      public/images/ekip/mustafa.jpg
  92. BIN
      public/images/ekip/nesli.png
  93. BIN
      public/images/ekip/onur.jpg
  94. BIN
      public/images/ekip/ozcan.jpg
  95. BIN
      public/images/ekip/tan.jpg
  96. BIN
      public/images/ekip/ugur.jpg
  97. BIN
      public/images/ekip/umut.jpeg
  98. BIN
      public/images/ekip/zeynep.jpg
  99. +0
    -54
      public/images/etkinlikler.svg
  100. +0
    -58
      public/images/felsefe.svg

+ 2
- 0
.gitignore View File

@@ -0,0 +1,2 @@
public/
resources

+ 0
- 100
public/404.html View File

@@ -1,100 +0,0 @@
<!DOCTYPE html>
<html lang="tr">
<head>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description" content="Özgür Yazılım Derneği, özgür yazılım hareketini ve tüm insanların modern dünyadaki özgürlüklerini savunan bir topluluktur." />
<meta name="robots" content="index, follow" />
<link rel="canonical" href="http://www.oyd.org.tr/" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">

<meta property="og:title" content="Özgür Yazılım Derneği" />
<meta property="og:type" content="website" />
<meta property="og:url" content="https://www.oyd.org.tr" />
<meta property="og:description" content="Özgür Yazılım Derneği, özgür yazılım hareketini ve tüm insanların modern dünyadaki özgürlüklerini savunan bir topluluktur." />
<meta property="og:image" content="/oyd_social.png" />
<meta property="og:site_name" content="Özgür Yazılım Derneği" />
<meta name="twitter:card" content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@oydorgtr" />
<meta name="twitter:title" content="Özgür Yazılım Derneği">
<meta name="twitter:description" content="Özgür Yazılım Derneği, özgür yazılım hareketini ve tüm insanların modern dünyadaki özgürlüklerini savunan bir topluluktur.">
<meta name="twitter:creator" content="@oydorgtr" />
<meta name="twitter:image" content="/oyd_social.png">


<title>404 Page not found - Özgür Yazılım Derneği</title>
<link rel="stylesheet" href="./css/normalize.css">
<link rel="stylesheet" href="./css/style.css">
<link rel="stylesheet" href="./fonts/stylesheet.css">
</head>
<body>
<header class="navbar">
<div class="navbar-container">
<a href="./" class="logo"><img src="./oyd_logo.svg" alt="Özgür Yazılım Derneği" width="auto" height="60"/></a>
<nav>
<a class="" href="./projeler/" title="">
Projeler
</a>
<a class="" href="./yazilar/" title="">
Yazılar
</a>
<a class="" href="./hakkimizda/" title="">
Hakkımızda
</a>
<a class="" href="./tuzuk/" title="">
Tüzük
</a>
<a class="" href="./uyelik/" title="">
Üyelik
</a>
<a class="" href="./destek/" title="">
Destek
</a>
<a class="" href="./iletisim/" title="">
İletişim
</a>
<a class="" href="https://bagis.oyd.org.tr" title="">
Bağış
</a>
</nav>
</div>
</header>

<h1>404</h1>

<footer>
<div class="container">
&copy; 2019-2020 Özgür Yazılım Derneği.
<table cellspacing="1" cellpadding="0" style="border: none; float: right;">
<tr>
<td class="first"><a href="https://www.gnu.org/licenses/license-list.html#OpinionLicenses" target="_blank"><img src="./images/cc-by-nd.svg" alt="CC BY-ND 4.0" height="35px" /></a></td>
<td class="second"><a href="https://git.oyd.org.tr/oyd/oyd-web/src/branch/master/LICENSE.md" target="_blank"><img src="./images/cc-by-sa.svg" alt="CC BY-SA 4.0" height="35px" /></a></td>
</tr>
<tr>
<td class="second"><center>Yazılar</center></td>
<td class="second"><center>Tasarım</center></td>
</tr>
</table>
</div>
</footer>

</body>
</html>

+ 0
- 2
public/_redirects View File

@@ -1,2 +0,0 @@
http://oyd.org/* https://www.oyd.org.tr/:splat 301!
/bagis https://bagis.oyd.org.tr

BIN
public/bulten-sayi1.pdf View File


+ 0
- 214
public/categories/dernek/index.html View File

@@ -1,214 +0,0 @@
<!DOCTYPE html>
<html lang="tr">
<head>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description" content="Özgür Yazılım Derneği, özgür yazılım hareketini ve tüm insanların modern dünyadaki özgürlüklerini savunan bir topluluktur." />
<meta name="robots" content="index, follow" />
<link rel="canonical" href="http://www.oyd.org.tr/" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">

<meta property="og:title" content="Özgür Yazılım Derneği" />
<meta property="og:type" content="website" />
<meta property="og:url" content="https://www.oyd.org.tr" />
<meta property="og:description" content="Özgür Yazılım Derneği, özgür yazılım hareketini ve tüm insanların modern dünyadaki özgürlüklerini savunan bir topluluktur." />
<meta property="og:image" content="/oyd_social.png" />
<meta property="og:site_name" content="Özgür Yazılım Derneği" />
<meta name="twitter:card" content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@oydorgtr" />
<meta name="twitter:title" content="Özgür Yazılım Derneği">
<meta name="twitter:description" content="Özgür Yazılım Derneği, özgür yazılım hareketini ve tüm insanların modern dünyadaki özgürlüklerini savunan bir topluluktur.">
<meta name="twitter:creator" content="@oydorgtr" />
<meta name="twitter:image" content="/oyd_social.png">


<title>dernek - Özgür Yazılım Derneği</title>
<link rel="stylesheet" href="../../css/normalize.css">
<link rel="stylesheet" href="../../css/style.css">
<link rel="stylesheet" href="../../fonts/stylesheet.css">
</head>
<body>
<header class="navbar">
<div class="navbar-container">
<a href="../../" class="logo"><img src="../../oyd_logo.svg" alt="Özgür Yazılım Derneği" width="auto" height="60"/></a>
<nav>
<a class="" href="../../projeler/" title="">
Projeler
</a>
<a class="" href="../../yazilar/" title="">
Yazılar
</a>
<a class="" href="../../hakkimizda/" title="">
Hakkımızda
</a>
<a class="" href="../../tuzuk/" title="">
Tüzük
</a>
<a class="" href="../../uyelik/" title="">
Üyelik
</a>
<a class="" href="../../destek/" title="">
Destek
</a>
<a class="" href="../../iletisim/" title="">
İletişim
</a>
<a class="" href="https://bagis.oyd.org.tr" title="">
Bağış
</a>
</nav>
</div>
</header>

<div class="page">
<div class="article-list">
<h1 class="title">dernek</h1>
<article>
<div class="article-body">
<header>
<h1 class="title"><a href="../../yazilar/genel-kurul-cagrisi/">Olağanüstü Genel Kurul&#39;a çağrı</a></h1>
<div class="meta">
<div class="author">
</div>
<div><a href="../../categories/dernek">dernek</a>
</div>
</div>
</header>
Özgür Yazılım Derneği, 2. Olağanüstü Genel Kurulu&#39;nu 28 Mart günü düzenleyecek.


<footer>
<time datetime="2020-2-24">2020/02/24</time>
</footer>
</div>
</article>
<article>
<div class="article-body">
<header>
<h1 class="title"><a href="../../yazilar/yeni-site/">Derneğimizin web sitesi hakkında</a></h1>
<div class="meta">
<div class="author">
</div>
<div><a href="../../categories/dernek">dernek</a>
</div>
</div>
</header>
Derneğimizin web sitesi ihtiyacı bir süredir çözmeye çalıştığımız bir konuydu. Sıfırdan tasarım yapmakla uğraştık, çeşitli şablonlar denedik ancak istediğimiz noktaya gelemedik. Ta ki bu web sitesini oluşturana kadar.


<footer>
<time datetime="2019-8-14">2019/08/14</time>
</footer>
</div>
</article>


</div>
<aside class="sidebar">
<h2 class="title">Kategoriler</h2>
<nav class="categories">

<div style="background-image: url(/css/images/dernek.svg)">
<a href="../../categories/dernek">
Dernek
</a>
</div>
<div style="background-image: url(/css/images/dunyadan.svg)">
<a href="../../categories/dunyadan">
Dünyadan
</a>
</div>
<div style="background-image: url(/css/images/etkinlikler.svg)">
<a href="../../categories/etkinlik">
Etkinlik
</a>
</div>
<div style="background-image: url(/css/images/projeler.svg)">
<a href="../../categories/projeler">
Projeler
</a>
</div>
<div style="background-image: url(/css/images/felsefe.svg)">
<a href="../../categories/ozgurluk">
Özgürlük
</a>
</div>
</nav>
<h2>Etkinlikler</h2>

<div class="event">
<a href="https://ozgurkon.org">ÖzgürKon 2020</a>
<address>16-17, Mayıs 2020, Çevrimiçi!</address>
<p>ÖzgürKon, uluslararası ve çevrimiçi bir konferanstır.
</p>
</div>


</aside>
</div>

<footer>
<div class="container">
&copy; 2019-2020 Özgür Yazılım Derneği.
<table cellspacing="1" cellpadding="0" style="border: none; float: right;">
<tr>
<td class="first"><a href="https://www.gnu.org/licenses/license-list.html#OpinionLicenses" target="_blank"><img src="../../images/cc-by-nd.svg" alt="CC BY-ND 4.0" height="35px" /></a></td>
<td class="second"><a href="https://git.oyd.org.tr/oyd/oyd-web/src/branch/master/LICENSE.md" target="_blank"><img src="../../images/cc-by-sa.svg" alt="CC BY-SA 4.0" height="35px" /></a></td>
</tr>
<tr>
<td class="second"><center>Yazılar</center></td>
<td class="second"><center>Tasarım</center></td>
</tr>
</table>
</div>
</footer>

</body>
</html>

+ 0
- 56
public/categories/dernek/index.xml View File

@@ -1,56 +0,0 @@
<rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">
<channel>
<title>dernek on Özgür Yazılım Derneği</title>
<link>https://www.oyd.org.tr/categories/dernek/</link>
<description>Recent content in dernek on Özgür Yazılım Derneği</description>
<generator>Hugo -- gohugo.io</generator>
<lastBuildDate>Mon, 24 Feb 2020 20:38:03 +0300</lastBuildDate>
<atom:link href="https://www.oyd.org.tr/categories/dernek/index.xml" rel="self" type="application/rss+xml" />
<item>
<title>Olağanüstü Genel Kurul&#39;a çağrı</title>
<link>https://www.oyd.org.tr/yazilar/genel-kurul-cagrisi/</link>
<pubDate>Mon, 24 Feb 2020 20:38:03 +0300</pubDate>
<guid>https://www.oyd.org.tr/yazilar/genel-kurul-cagrisi/</guid>
<description>&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Özgür Yazılım Derneği Yönetim Kurulu&amp;rsquo;ndan&lt;/strong&gt;&lt;br&gt;
&lt;strong&gt;Olağanüstü Genel Kurul Toplantısına Davet&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Özgür Yazılım Derneği&amp;rsquo;nin 2. Olağanüstü Genel Kurul toplantısı, 28 Mart 2020 Cumartesi günü, saat 13:00&amp;rsquo;da Tasarım Atölyesi Kadıköy (Duatepe Sk. No:61 Yeldeğirmeni/Kadıköy/İstanbul)&amp;lsquo;de aşağıda yer alan gündem ile halka açık olarak yapılacaktır. Bu toplantıda çoğunluk sağlanamadığı takdirde, bir sonraki toplantı 11 Nisan 2020 günü aynı yer ve saatte gerçekleşecektir.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bilgilerinize sunarız.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Özgür Yazılım Derneği Yönetim Kurulu&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Gündem:&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;Açılış ve yoklama&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Divan seçimi&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Yönetim kurulu faaliyet raporunun okunması ve yönetim kurulunun ibrası&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Organ seçimleri (Yönetim kurulu ve denetim kurulu)&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Yeni dernek tüzüğünün görüşülmesi ve oylanması&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Derneğin 2020-2021 yol haritasının görüşülmesi&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Dilek ve temenniler&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Kapanış&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
</description>
</item>
<item>
<title>Derneğimizin web sitesi hakkında</title>
<link>https://www.oyd.org.tr/yazilar/yeni-site/</link>
<pubDate>Wed, 14 Aug 2019 20:38:03 +0300</pubDate>
<guid>https://www.oyd.org.tr/yazilar/yeni-site/</guid>
<description>&lt;p&gt;Herkese merhabalar,&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Özgür Yazılım Derneği olarak yaptığımız kuruluş ve örgütlenme çalışmaları ilk meyvelerini vermeye başladı. Derneğimizin web sitesi ihtiyacı bir süredir çözmeye çalıştığımız bir konuydu. Sıfırdan tasarım yapmakla uğraştık, çeşitli şablonlar denedik ancak istediğimiz noktaya gelemedik. Ta ki bu web sitesini oluşturana kadar.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;R programlayan dostlarımız, web sitesine girdiklerinde Tidyverse&amp;rsquo;in web sitesi ile benzerliğini fark edecektir. Akıllarda oluşan ilk soru neden Tidyverse&#39;ün web sitesini &amp;ldquo;çaldığımız&amp;rdquo; veya &amp;ldquo;bir web sitesi bile oturup yapamamışlar&amp;rdquo; gibi ifadeler olacaktır şüphesiz. Bu sorulara bir açıklık getirelim.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Tidyverse&#39;ün web sitesine baktığımızda ilk aklımıza gelen bize ne kadar da uygun bir site olduğuydu. Tasarımı uysa da, sitenin çok fazla bize göre gereksiz veya hantal kısmı vardı. Onur Çelik ile el ele verip siteyi şu anki haline dönüştürdük. Peki neden sıfırdan &amp;ldquo;özgün&amp;rdquo; bir şey yapmak yerine bu siteyi dönüştürdük?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Web sitesine baktığımızda, lisansının Creative Commons BY-SA 4.0 olduğunu gördük. Web sitesi özgür yazılımdı, dolayısla Tidyverse&#39;ün geliştiricileri bize &lt;strong&gt;kullanma, araştırma, paylaşma ve geliştirme&lt;/strong&gt; özgürlüğünü vermişti zaten. Amerika&amp;rsquo;yı yeniden keşfetmeye gerek yok elbette, web sitesini kendi ihtiyaçlarımıza ve isteklerimize göre değiştirip kullanabilirdik.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bu iki açıdan bizim için önemliydi: Birincisi, boşa emek harcamak yerine zaten var olan birikimi kullanmak; ikincisi ise &lt;strong&gt;özgür yazılım kültürünü&lt;/strong&gt; anlatacak çok temel bir örnek oluşturmak. Çünkü özgür yazılım kültürünün temeli, paylaşma ve türetmeye dayanır. Bildiğimiz birçok özgür yazılım, başka özgür yazılımlar üzerinde yükselir, hatta bazı özel mülk yazılımlar bile. Maalesef ki içinde yaşadığımız toplumda, toplum normlarına göre özgün olmayan üretimler veya türetimler değer görmemekte, hatta toplum nezdinde aşağı görülmektedir. Bu özgünlük sevdası maalesef ki her türlü alanda bize yalnızca prangalar vuruyor. İnsanlığın ortak birikiminden faydalanmadan herhangi bir çıktı üretebilmek mümkün müdür?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Sitemiz hala geliştiriliyor, önümüzdeki birkaç ay muhtemelen ufak tefek eklemeler çıkarmalarla rayına oturmuş olacaktır. Gördüğünüz bir sorun olursa, bilgi {güzela} oyd.org.tr adresinden bize bildirmeyi unutmayın.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Sevgilerle,&lt;br&gt;
Özcan Oğuz&lt;/p&gt;
</description>
</item>
</channel>
</rss>

+ 0
- 1
public/categories/dernek/page/1/index.html View File

@@ -1 +0,0 @@
<!DOCTYPE html><html><head><title>https://www.oyd.org.tr/categories/dernek/</title><link rel="canonical" href="https://www.oyd.org.tr/categories/dernek/"/><meta name="robots" content="noindex"><meta charset="utf-8" /><meta http-equiv="refresh" content="0; url=https://www.oyd.org.tr/categories/dernek/" /></head></html>

+ 0
- 191
public/categories/dunyadan/index.html View File

@@ -1,191 +0,0 @@
<!DOCTYPE html>
<html lang="tr">
<head>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description" content="Özgür Yazılım Derneği, özgür yazılım hareketini ve tüm insanların modern dünyadaki özgürlüklerini savunan bir topluluktur." />
<meta name="robots" content="index, follow" />
<link rel="canonical" href="http://www.oyd.org.tr/" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">

<meta property="og:title" content="Özgür Yazılım Derneği" />
<meta property="og:type" content="website" />
<meta property="og:url" content="https://www.oyd.org.tr" />
<meta property="og:description" content="Özgür Yazılım Derneği, özgür yazılım hareketini ve tüm insanların modern dünyadaki özgürlüklerini savunan bir topluluktur." />
<meta property="og:image" content="/oyd_social.png" />
<meta property="og:site_name" content="Özgür Yazılım Derneği" />
<meta name="twitter:card" content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@oydorgtr" />
<meta name="twitter:title" content="Özgür Yazılım Derneği">
<meta name="twitter:description" content="Özgür Yazılım Derneği, özgür yazılım hareketini ve tüm insanların modern dünyadaki özgürlüklerini savunan bir topluluktur.">
<meta name="twitter:creator" content="@oydorgtr" />
<meta name="twitter:image" content="/oyd_social.png">


<title>dunyadan - Özgür Yazılım Derneği</title>
<link rel="stylesheet" href="../../css/normalize.css">
<link rel="stylesheet" href="../../css/style.css">
<link rel="stylesheet" href="../../fonts/stylesheet.css">
</head>
<body>
<header class="navbar">
<div class="navbar-container">
<a href="../../" class="logo"><img src="../../oyd_logo.svg" alt="Özgür Yazılım Derneği" width="auto" height="60"/></a>
<nav>
<a class="" href="../../projeler/" title="">
Projeler
</a>
<a class="" href="../../yazilar/" title="">
Yazılar
</a>
<a class="" href="../../hakkimizda/" title="">
Hakkımızda
</a>
<a class="" href="../../tuzuk/" title="">
Tüzük
</a>
<a class="" href="../../uyelik/" title="">
Üyelik
</a>
<a class="" href="../../destek/" title="">
Destek
</a>
<a class="" href="../../iletisim/" title="">
İletişim
</a>
<a class="" href="https://bagis.oyd.org.tr" title="">
Bağış
</a>
</nav>
</div>
</header>

<div class="page">
<div class="article-list">
<h1 class="title">dunyadan</h1>
<article>
<div class="article-body">
<header>
<h1 class="title"><a href="../../yazilar/acik-kaynak-neden-ozgur-yazilimin-ozunu-kaciriyor/">Açık kaynak neden özgür yazılımın özünü kaçırıyor?</a></h1>
<div class="meta">
<div class="author">
Richard M. Stallman
</div>
<div><a href="../../categories/dunyadan">dunyadan</a>
</div>
</div>
</header>
&#34;Özgür yazılım&#34; ve &#34;açık kaynak&#34; terimleri neredeyse aynı yazılımları tanımlamaktadır. Fakat sözkonusu yazılımlar hakkında bambaşka değerler üzerinden bambaşka şeyleri ifade etmektedirler. Özgür yazılım hareketi bilgisayar kullanıcılarının özgürlüğü için çalışır ve özünde özgürlük ve adalet hareketidir. Aksine, açık kaynak ise pratik faydalar üzerine yoğunlaşır ve değerler üzerine söz söylemez. Bu yüzden biz açık kaynak ile ortaklaşmıyor ve bu terimi kullanmıyoruz.


<footer>
<time datetime="2020-3-31">2020/03/31</time>
</footer>
</div>
</article>


</div>
<aside class="sidebar">
<h2 class="title">Kategoriler</h2>
<nav class="categories">

<div style="background-image: url(/css/images/dernek.svg)">
<a href="../../categories/dernek">
Dernek
</a>
</div>
<div style="background-image: url(/css/images/dunyadan.svg)">
<a href="../../categories/dunyadan">
Dünyadan
</a>
</div>
<div style="background-image: url(/css/images/etkinlikler.svg)">
<a href="../../categories/etkinlik">
Etkinlik
</a>
</div>
<div style="background-image: url(/css/images/projeler.svg)">
<a href="../../categories/projeler">
Projeler
</a>
</div>
<div style="background-image: url(/css/images/felsefe.svg)">
<a href="../../categories/ozgurluk">
Özgürlük
</a>
</div>
</nav>
<h2>Etkinlikler</h2>

<div class="event">
<a href="https://ozgurkon.org">ÖzgürKon 2020</a>
<address>16-17, Mayıs 2020, Çevrimiçi!</address>
<p>ÖzgürKon, uluslararası ve çevrimiçi bir konferanstır.
</p>
</div>


</aside>
</div>

<footer>
<div class="container">
&copy; 2019-2020 Özgür Yazılım Derneği.
<table cellspacing="1" cellpadding="0" style="border: none; float: right;">
<tr>
<td class="first"><a href="https://www.gnu.org/licenses/license-list.html#OpinionLicenses" target="_blank"><img src="../../images/cc-by-nd.svg" alt="CC BY-ND 4.0" height="35px" /></a></td>
<td class="second"><a href="https://git.oyd.org.tr/oyd/oyd-web/src/branch/master/LICENSE.md" target="_blank"><img src="../../images/cc-by-sa.svg" alt="CC BY-SA 4.0" height="35px" /></a></td>
</tr>
<tr>
<td class="second"><center>Yazılar</center></td>
<td class="second"><center>Tasarım</center></td>
</tr>
</table>
</div>
</footer>

</body>
</html>

+ 0
- 81
public/categories/dunyadan/index.xml View File

@@ -1,81 +0,0 @@
<rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">
<channel>
<title>dunyadan on Özgür Yazılım Derneği</title>
<link>https://www.oyd.org.tr/categories/dunyadan/</link>
<description>Recent content in dunyadan on Özgür Yazılım Derneği</description>
<generator>Hugo -- gohugo.io</generator>
<lastBuildDate>Tue, 31 Mar 2020 00:38:03 +0300</lastBuildDate>
<atom:link href="https://www.oyd.org.tr/categories/dunyadan/index.xml" rel="self" type="application/rss+xml" />
<item>
<title>Açık kaynak neden özgür yazılımın özünü kaçırıyor?</title>
<link>https://www.oyd.org.tr/yazilar/acik-kaynak-neden-ozgur-yazilimin-ozunu-kaciriyor/</link>
<pubDate>Tue, 31 Mar 2020 00:38:03 +0300</pubDate>
<guid>https://www.oyd.org.tr/yazilar/acik-kaynak-neden-ozgur-yazilimin-ozunu-kaciriyor/</guid>
<description>&lt;p&gt;&lt;em&gt;Çeviri: Alper Atmaca&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&amp;ldquo;Özgür yazılım&amp;rdquo; ve &amp;ldquo;açık kaynak&amp;rdquo; terimleri neredeyse aynı yazılımları tanımlamaktadır. Fakat sözkonusu yazılımlar hakkında bambaşka değerler üzerinden bambaşka şeyleri ifade etmektedirler. Özgür yazılım hareketi bilgisayar kullanıcılarının özgürlüğü için çalışır ve özünde özgürlük ve adalet hareketidir. Aksine, açık kaynak ise pratik faydalar üzerine yoğunlaşır ve değerler üzerine söz söylemez. Bu yüzden biz açık kaynak ile ortaklaşmıyor ve bu terimi kullanmıyoruz.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bir yazılıma &amp;ldquo;özgür&amp;rdquo; dediğimizde, aslında o yazılımın kullanıcının; yazılımı çalıştırma, nasıl çalıştığını öğrenme ve değiştirme, değiştirilmiş veya değiştirilmemiş kopyalarını dağıtma gibi temel özgürlüklerine saygılı olduğunu ifade ederiz. Bu ücret değil bir özgürlük meselesidir. Bu yüzden yazılım özgürlüğünden bahsedildiğinde &amp;ldquo;fikir özgürlüğünü&amp;rdquo; koşullarında düşünmelisiniz.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Söz konusu özgürlükler hayati önemdedir. Sadece kullanıcıların bireysel koşulları için değil, bir bütün olarak toplumsal fayda için önemlidirler çünkü sosyal dayanışmayı desteklemekle paylaşımı ve imeceyi yaygınlaştırır. Bu özgürlükler kültürümüzün ve yaşamımızın giderek sayısallaştığı bir dünyada çok daha önemli olmaktadır. Sayısal sesler, görüntüler ve kelimeler dünyasında özgür yazılım artarak genel olarak özgürlük için elzem olmaktadır.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Dünya çapında yüz milyonlarca insan artık özgür yazılım kullanmakta. Hindistan&#39;ın ve İspanya&amp;rsquo;nın belirli bölgelerindeki devlet okulları artık öğrencilerine özgür GNU/Linux işletim sisteminin nasıl kullanılacağını öğretmekte. Buna rağmen çoğu kullanıcı bu sistemi ve özgür yazılım topluluğunu oluşturmamıza sebep olan ahlaki sebepleri bilmemekte çünkü bu günlerde bu sistem ve topluluk sıklıkla &amp;ldquo;açık kaynak&amp;rdquo; olarak söz konusu özgürlüklerden neredeyse hiç bahsetmeyen bir felsefenin adı ile anılmakta.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Özgür yazılım hareketi 1983&amp;rsquo;ten beri bilgisayar kullanıcılarının özgürlüğü için çalışmalarda bulunmakta. 1984&amp;rsquo;te özgür işletim sistemi GNU&amp;rsquo;nun çalışmalarını başlattık ki; kullanıcıların özgürlüklerini tanımayan özgür olmayan işletim sistemlerini kullanmaktan kaçınabilelim. 1980&amp;rsquo;ler boyunca işletim sisteminin çoğu temel parçasını geliştirdik ve yayınlamak için özellikle yazılımların kullanıcılarını özgürlüklerini koruyabilmesi için GNU Genel Kamu Lisansı (GNU GPL)&amp;lsquo;i geliştirdik.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Özgür yazılımın tüm kullanıcıları ve geliştiricileri özgür yazılım hareketinin hedefleri ile ortaklaşmış değildi. 1998&amp;rsquo;de özgür yazılım topluluğunun bir kısmı koparak &amp;ldquo;açık kaynak&amp;rdquo; ismi altında çalışmaya başladı. İfade aslen &amp;ldquo;özgür yazılım&amp;rdquo;(ingilizce free software- free bedava anlamına da gelmekte) ifadesindeki olası kavram karmaşasını atlatabilmek üzere önerilmişti fakat çok geçmeden özgür yazılım hareketinin felsefi görüşünden bir hayli farklı bir görüşün taraf ile ilişkilendi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Açık kaynağın bazı destekçileri ifadeyi şirket yetkililerine yazılımın pratik faydalarını gösterip doğru ve yanlışlar üzerine duymak istemediklerini saklayarak hoşlarına gitmek üzere, özgür yazılım için bir &amp;ldquo;pazarlama&amp;rdquo; kampanyası olarak gördüler. Bazı diğer destekçiler ise dümdüz özgür yazılım hareketinin ahlaki ve sosyal değerlerini reddettiler. Görüşleri ne olursa olsun, &amp;ldquo;açık kaynak&amp;rdquo; için çalışırken kimse değerlere ne gönderme yaptı ne de savundu. &amp;ldquo;Açık kaynak&amp;rdquo; ifadesi hızla güçlü ve güvenilir yazılımlar geliştirmek gibi pratik faydalara ilişkin fikir ve iddialar ile ilişkilendi. Açık kaynağın çoğu destekçisi zamanla aynı çizgiye geldiler. &amp;ldquo;Açık kaynak&amp;rdquo; üzerine çoğu tartışma doğru ve yanlışa dikkat etmez, sadece yaygınlığa ve başarıya önem verir. Azınlıktaki bir grup açık kaynak destekçisi bu günlerde özgürlüğü mesele etmektedir fakat aksi görüşteki çoğunluğun içinde kaybolmaktadırlar.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;İki görüşte neredeyse aynı tipte yazılımları tanımlamaktadır fakat onlar(açık kaynak) temel olarak farklı bir görüşün savunusunu yapmaktalar. Özgür yazılım hareketi için özgür yazılım bir ahlaki zorunluluktur ve kullanıcıların özgürlüğü için gereklidir. Aksine açık kaynağın felsefesi sorunu, yazılımı nasıl &amp;ldquo;daha iyi&amp;rdquo; yaparız yönüyle görmektedir. Bu bakımdan özgür olmayan yazılımları eldeki soruna yönelik yetersiz bir çözüm olarak tanımlamaktadırlar.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Özgür yazılım hareketi için ise özgür olmayan yazılımlar sosyal bir problemdir ve çözümü kullanmayı bırakmak ve özgür yazılımlara geçmektir.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&amp;ldquo;Özgür yazılım&amp;rdquo; ve &amp;ldquo;açık kaynak&amp;rdquo; eğer aynı (neredeyse) yazılımı ifade ediyorsa hangisini kullandığımız fark eder mi? Evet eder çünkü farklı kelimeler farklı fikirleri iletir. Özgür bir yazılım herhangi bir ad altında size aynı özgürlükleri veriyor olsa da özgürlüğü kalıcı olarak sağlamak için gerekli olan insanlara özgürlüğün değerini öğretmektir. Eğer bu yolda yardımcı olmak istiyorsanız özgür yazılımdan bahsetmek elzemdir.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Özgür yazılım hareketi olarak biz açık kaynağı düşman olarak görmüyoruz. Düşman mülk(özgür olmayan) yazılımlardır. Fakat insanların bizim özgürlükten yana durduğumuzu bilmesini istiyoruz ve yanlış şekilde açık kaynak destekçileri olarak anılmaya karşı çıkıyoruz. Bizim peşinde olduğumuz &amp;ldquo;açık kaynak&amp;rdquo; değil ve karşısında durduğumuz &amp;ldquo;kapalı kaynak&amp;rdquo; değildir. Altını çizmek için bu terimleri kullanmaktan kaçınıyoruz.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&#34;özgür-yazılım-ile-açık-kaynak-arasındaki-pratik-farklılıklar&#34;&gt;Özgür yazılım ile açık kaynak arasındaki pratik farklılıklar&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Pratikte açık kaynak, özgür yazılıma göre daha biraz daha gevşek bir duruş sergilemekte. Bildiğimiz kadarı ile yayınlanmış olan tüm özgür yazılım kodları açık kaynak tanımına uymaktadır. Neredeyse tüm açık kaynak yazılımlar özgür yazılımdır fakat istisnalar bulunmakta. Öncelikle bazı açık kaynak lisansları çok kısıtlayıcı olduğundan özgür lisans olarak değerlendirilemezler. Örnekle, &amp;ldquo;Open Watcom&amp;rdquo; özgür değildir çünkü ruhsatı değiştirilmiş bir kopya üretmeye ve şahsi kullanımına izin vermemektedir. Talihimize çok az yazılım bu tip ruhsatlar kullanmaktadır.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Dahası bir programın kaynak kodu copyleft olmayan zayıf bir ruhsata tabi olduğunda programın çalıştırılabilir dosyaları başkaca özgür olmayan koşullar taşıyabilir. Örneğin Microsoft Visual Studio ile bunu yapmaktadır.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Eğer bu çalıştırılabilir dosyalar yayınlanan kaynak ile tamamen eşleşiyor ise açık kaynak olarak tanımlanabilmekte fakat özgür yazılım olamamakta. Lakin, bu durumda kullanıcı kaynak kodunu derleyerebilmekte ve özgür olarak derlediği çalıştırılabilir dosyayı dağıtabilmekte.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Son ve en mühim konu olarak pratikte bilgisayar içeren çoğu ürünün çalıştırılacak koda ilişkin kullanıcıları başkaca yazılım çalıştırmaktan men etmek üzere imza kontrolü yapması gelmekte. Sadece ayrıcalıkli tek bir şirket cihaz üzerinde çalışacak yazılım üretebilmekte ve cihazın tüm işlevlerine erişebilmekte. Biz bu tip cihazları &amp;ldquo;tiran&amp;rdquo; olarak anıyoruz ve uygulamaya ilk örneğini gördüğümüz üründen (TiVo) esinlenerek &amp;ldquo;tivolamak&amp;rdquo; (tivoization) diyoruz. Çalıştırılabilir dosyalar özgür kaynak kodundan elde edilmiş ve özgür bir lisansla yayında olsa bile kullanıcı değiştirilmiş versiyonlarını çalıştıramamakta ve hali ile çalıştırılabilir dosya de-facto özgür olmamakta.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Çoğu Android ürünü kaynak kodu GNU GPLv2 ile ruhsatlı olmasına rağmen özgür olmayan tivolanmış çalıştırılabilir Linux kodları içermektedir.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Açık kaynak için kaynak kodunun ruhsatından başka bir endişe kaynağı yoktur. Böylelikle açık kaynak ve özgür Linux&amp;rsquo;tan elde edilmiş kodla derlenen çalıştırılabilir dosyalar açık kaynaktır ama özgür değildir.&lt;/p&gt;
&lt;h1 id=&#34;özgür-yazılım-ve-açık-kaynak-ile-ilgili-yanlış-bilinenler&#34;&gt;&amp;ldquo;Özgür Yazılım&amp;rdquo; ve &amp;ldquo;Açık Kaynak&amp;rdquo; ile İlgili Yanlış Bilinenler&lt;/h1&gt;
&lt;p&gt;&amp;ldquo;Özgür yazılım&amp;rdquo; ifadesi yanlış anlaşılmaya açıktır. Kullanılacak &amp;ldquo;bedelsizce alabileceğiniz yazılım&amp;rdquo; ifadesi ile amaçlanan &amp;ldquo;kullanıcıya belirli özgürlükleri veren yazılım&amp;rdquo; ifadesi aynı anda &amp;ldquo;özgür yazılım&amp;rdquo; teriminden çıkarılabilir(özgür kelimesi İngilizce&amp;rsquo;de bedava ile eş anlamlı olduğu için). Biz bu soruna özgür yazılımın tanımını yayınlayarak ve &amp;ldquo;özgür ifade gibi düşünün bedava bira gibi değil&amp;rdquo; diyerek çözümlüyoruz. Bu ideal bir çözüm değil ve sorunu kökünden çözmesi mümkün değil. Eğer başkaca bir soruna yol açmayacak olsaydı kesin ve doğru bir terim çok daha iyi olurdu.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ne yazık ki İngilizde&amp;rsquo;deki diğer tüm ihtimaller kendince sorunlar içermekte. İnsanların önerdiği pek çok öneriyi değerlendirdik fakat hiç biri geçiş yapmak için açıkça &amp;ldquo;doğru&amp;rdquo; gelmedi. (Mesela, bazı bağlamlarda Fransızca ve İspanyolca olan &amp;ldquo;libre&amp;rdquo; kelimesi iyi olmakta fakat Hindistan&amp;rsquo;daki insanlar bu kelimeyi hiç tanımamakta.) &amp;ldquo;Özgür yazılım&amp;rdquo; için teklif edilen her değişiklik bir çeşit anlamsal sorun içermekte ve bu sorun &amp;ldquo;açık kaynak yazılım&#39;ı&amp;rdquo; da içermekte.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&amp;ldquo;Açık kaynak yazılımın&amp;rdquo; resmi tanımı (Açık Kaynak Girişimi tarafından yayınlanan ve buraya eklemek için çok uzun olan) özgür yazılım için bizim belirlediğimiz kriterlerden doğrudan türetilmiştir. Aynısı değildir ama bazı yönlerden daha gevşektir. Yine de tanımları birçok noktada bizim tanımlarımız ile örtüşmektedir.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ne var ki; &amp;ldquo;açık kaynak yazılım&amp;rdquo; tabirinden anlaşılan doğal anlam - ki pek çok insan bu anlama geldiğini düşünmekte- &amp;ldquo;kaynak koduna bakılabilmesidir&amp;rdquo;. Bu sınıflandırma özgür yazılım tanımından çok daha zayıftır, aynı zamanda açık kaynağın kendi tanımından da bir o kadar zayıftır. Bu tanım ne özgür ne de açık kaynak pek çok yazılımı kapsamaktadır.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&amp;ldquo;Açık kaynağın&amp;rdquo; bariz anlamı onu savunanların amaçladığından farklı olduğuna göre sonucun çoğu insan tarafından terimin yanlış anlaşılması şaşırtıcı değildir. Yazar Neal Stephenson&amp;rsquo;a göre herkesin kaynak kodunun bir kopyasını alabilmesinden ötürü &amp;ldquo;Linux &amp;lsquo;açık kaynak&amp;rsquo; yazılımdır. Kanımca kendisi bilerek terimin resmi tanımının duruşuna karşı çıkmış veya eleştirmiş değildir. Düşünceme göre basitçe İngilizce dilinin basit bir dönüşümü ile terime anlam bulmuştur. Kansas(ABD) eyaleti de benzer bir tanım yayınlamıştır: &amp;ldquo;Açık kaynak yazılımlardan faydalanın(OSS). OSS, öznel ruhsat koşulları kod ile yapılabilecekleri belirlese bile kaynak kodu serbestçe ve açıkça elde edilebilen yazılımdır.&amp;rdquo;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;New York Times bir makalesinde tanımı iyice esneterek, yazılımlara ön versiyonlarında beta test yaparak gizli geri dönüşler yapan kullanıcıları kapsayacacak şekilde genişletmiştir. Halbuki mülk yazılımlar bunu on yıllardır zaten yapmaktaydılar.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Terim, patentsiz yayınlanan donanım tasarımlarını kapsayacak kadar bile genişletilmiştir. Patentsiz donanım tasarımları topluma çok değerli katkılardır fakat &amp;ldquo;kaynak kod&amp;rdquo; bu tasarımların bir parçası değildir.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Açık kaynak destekçileri bu durumla mücadele etmek için resmi tanımlarına gönderme yapmakta fakat bu doğrulama çabası bizim için olduğundan daha etkisiz olmakta. &amp;ldquo;Özgür yazılım&amp;rdquo; terimi iki doğal anlama sahip. Biri kastedilen anlamı yani bir kişi bir kez &amp;ldquo;fikir özgürlüğü&amp;rdquo; ile &amp;ldquo;bedava bira&amp;rdquo; arasındaki fikir farklılığını kavradıktan sonra tanımı bir daha karıştırmayacaktır. Fakat &amp;ldquo;açık kaynak&amp;rdquo; terimi doğal olarak bir anlama gelmektedir ve o anlam da destekçilerinin amaçladığından farklıdır. Bu durumda remi tanımı haklı çıkarmak ve açıklamak için öz bir yol yoktur. Bu çok daha kötü bir kafa karışıklığı yaratmaktadır.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&amp;ldquo;Açık kaynağa&amp;rdquo; ilişkin bir başka yanlış anlaşılma da &amp;ldquo;GNU GPL kullanılmaması&amp;rdquo; olduğudur. Çoğunlukla bu durum bir başka yanlış anlaşılma olarak &amp;ldquo;özgür yazılımın&amp;rdquo; &amp;ldquo;GPL ile ruhsatlanmamış yazılım&amp;rdquo; olduğu yanılgısı ile birlikte gelmektedir. Bu ifadelerin ikiside yanılmaktadır çünkü GNU GPL açık kaynak ruhsatı olarak değerlendirilmekte ve çoğu açık kaynak ruhsatları da özgür yazılım ruhsatı sayılmaktadır. GNU GPL dışında pek çok özgür yazılım ruhsatı bulunmaktadır.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&amp;ldquo;Açık kaynak&amp;rdquo; tanımı yazılım ruhsatının konu olmadığı, kaynak kodun bir parçasını oluşturmadığı; devlet, eğitim ve bilim gibi alanlarda kullanılmakla daha da esnetilmiştir. Bu eylemler ile ortak bulunulan tek taraf bir şekilde insanların katılmaya davet edilmiş olmasıdır. Terimi öyle bir esnetmişlerdir ki; &amp;ldquo;katılımcı&amp;rdquo; veya &amp;ldquo;şeffaf&amp;rdquo; veya daha azı anlamına gelmeye başlamıştır. Daha kötüsü ifadesiz bir moda sözcüğe dönüşmüştür.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&#34;farlı-değerler-farklı-sonuçlara-çıkabilir---her-zaman-değil&#34;&gt;Farlı Değerler Farklı Sonuçlara Çıkabilir - Her Zaman Değil&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;1960&amp;rsquo;larda radikal gruplar fraksiyonlaşma ile tanırlardı. Bazı organizasyonlar strateji detayları üzerinden bölünmüş ve iki kardeş grup birbirlierine benzer hedef ve değerleri olmasına rağmen düşman kesilmişlerdir. Sağ siyaset bunu çokça sola karşı kullanmış ve eleştirilerine alet etmiştir.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Kimileri radikal grupların ayrılıkçılıklarını örnek verek özgür yazılım hareketini kötülemeye çalışmıştır. Kendileri durumu tersten anlamaktadır. Biz açık kaynak tarafı ile temel hedef ve değerler üzerinden anlaşamıyoruz fakat onların görüşü ile bizimki özgür yazılımların geliştirilmesine yönelik aynı pratik davranışları desteklemektedir.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Sonuç olarak özgür yazılım hareketi ve açık kaynak tarafı çoğunlukla yazılım geliştirmesi gibi pratik konularda birlikte çalışmaktadır. Farklı felsefi görüşlerin farklı insanların aynı projelerde birlikte çalışabilmesi dikkate değerdir. Her halde temelli olarak farklı görüşlerin çok farklı eylemlere yol açtığı durumlar da vardır.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Açık kaynağın arkasında durduğu fikir, kullanıcılarının yazılımları değiştirmesinin ve tekrar dağıtmasının yazılımı daha güçlü ve güvenilir kılacağıdır. Fakat bu kesin değildir. Tüm mülk yazılımların geliştiricileri doğal olarak yetersiz değildir. Kimi zamanlar kullanıcı özgürlüğüne saygılı olmasalar da güçlü ve güvenilir yazılımlar üretmektedirler. Bu duruma özgür yazılım aktivistleri ve açık kaynak destekçileri çok farklı şekilde tepki vereceklerdir.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Özgür yazılım ideallerinden fazla etkilenmemiş, saf bir açık kaynak destekçisi şunu söyleyebilir: &amp;ldquo;bizim geliştirme modelimizi kullanmadan bu kadar iyi bir yazılım geliştirebilmene şaşırdım. Nasıl bir kopyasını alabilirim?&amp;rdquo; Bu tutum sadece özgürlüğü ortadan kaldıracak davranışları ödüllendirecektir.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Özgür yazılım aktivisti ise şunu diyecektir: &amp;ldquo;Yazılımın çok çekici fakat ben özgürlüğüme daha fazla değer veriyorum. Bu sebeple yazılımını reddediyorum. İşimi bir başka şekilde göreceğim ve özgür bir alternatif geliştirilmesine katkı sunacağım.&amp;rdquo; Eğer özgürlüğümüze değer veriyorsak bunu sürdürebilir ve savunabiliriz.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&#34;güçlü-güvenilir-yazılımlar-kötü-olabilir&#34;&gt;Güçlü, Güvenilir Yazılımlar Kötü Olabilir&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Yazılımların güçlü ve güvenilir olmasının arkadaşında bulunan fikrimiz yazılımların kullanıcılarına hizmet etmesi gerekliliğine dayanmaktadır. Eğer yazılım güçlü ve güvenilir ise bu kullanıcılarına daha iyi hizmet edeceklerini ifade edecektir.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Fakat yazılım kullanıcılarının özgürlüğüne değer verdiği sürece onlara hizmet edebilir. Yazılım kullanıcıların esir etmek üzere tasarlandı is ene olacaktır? Bu durumda yazılımın güçlü olması zincirlerin daha dayanıklı, güvenilir olması da sökülmesinin daha zor olması anlamına gelecektir. Kullanıcılarını gözetlemek, kısıtlamak, arka kapılar ve zorlanmış güncellemeler gibi kötücül özellikler mülk yazılımlarda yaygın durumlardır ve bazı açık kaynak destekçileri de benzer uygulamaları açık kaynak yazılımlarda kullanmak istemektedirler.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Film ve müzik endüstrisinin baskısı altında bireysel kullanıma özgülenmiş yazılımlar giderek kullanıcılarını kısıtlamaya yönelmektedir. Bu kötücül özellik Dijital Kısıtlama Yönetimi (Digital Restrictions Management) (defectivebydesign.org) yani DRM olarak bilinir ve özgür yazılımın savunduğu özgürlük ruhunun antitezidir. Sadece ruhen değil aynı zamanda DRM&amp;rsquo;in amacı özgürlüğünüzü çiğnemek olduğundan DRM geliştiricileri DRM&amp;rsquo;i sağlayan yazılımların değiştirilmesini zor, imkansız ve hatta yasadışı kılmaya çalışır.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Yine de bazı açık kaynak destekçileri &amp;ldquo;açık kaynak DRM&amp;rdquo; diye bir yazılım teklif etmişlerdir. Sizin şifrelenmiş içeriğie erişiminizi kısıtlamak için tasarlanmış yazılımın kaynak kodunu yayınlamak ve değiştirilmesine izin vermekle sizin gibi kullanıcıları daha iyi kısıtlayacak yazılımlar elde edilmesi tekliflerinin temel fikridir. Daha sonra yazılım size değiştirmenize izin verilmeyen cihazlar içinde sunulacaktır.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Söz konusu yazılım açık kaynak olabilir ve geliştirme modeli açık kaynak esaslarına dayanabilir fakat bu onu özgür yazılım yapmayacaktır çünkü yazılımı çalıştıran kullanıcıların özgürlüğüne saygı duymamaktadır. Eğer açık kaynak geliştirme modeli bu tip bir yazılımı daha güçlü ve güvenilir kılmakta başarıya ulaşırsa özgürlük konusu çok daha kötü olacaktır.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&#34;özgürlük-korkusu&#34;&gt;Özgürlük Korkusu&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Özgür yazılım hareketinden ayrılan açık kaynak tarafının kararındaki temel motivasyon &amp;ldquo;özgür yazılım&amp;rdquo; fikrinin etik duruşunun bazı insanları rahatsız ettiği idi. Bu doğrudur: özgürlük gibi etik meseleleri gündem yapmak, rahatlık ve sorumluluklardan bahsetmek aslında insanlara gözardı etmeyi arzuladıkları davranışlarının etik duruşu gibi şeyleri düşünmeye sevk etmektir. Bu rahatsızlık yaratabilir ve kimi kimseler dümdüz bunu düşünmeyi reddedebilir. Bu durum bahsettiğimiz konular hakkında konuşmamıza mani değildir.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Açık kaynak liderlerinin yapmayı seçtiği ise tam olarak budur. Etik ve özgürlük konularında sessiz kalarak ve sadece belirli özgür yazılımların anlık pratik faydalarından bahsederek yazılımları şirketler gibi kimi kullanıcılara daha etkili bir şekilde &amp;ldquo;satabileceklerini&amp;rdquo; fark etmişlerdir.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Açık kaynak yandaşları yukarıdaki durumdan biraz daha derin düşündüklerinde genellikle açık kaynağı insanlığa bir &amp;ldquo;hediye&amp;rdquo; olarak sunmaktan bahsederler. Bunu bir hayır olarak sunmak ahlaki olarak gerekenin ötesindedir ve mülk yazılımları kaynak kodu olmadan dağıtmayı ahlaki olarak haklı olduğunu farzeder.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bu yaklaşım kendi içinde etkili olmuş sayılır. Açık kaynak retoriği bir çok şirketi ve bireyi özgür yazılım kullanmaya ve geliştirmeye ikna etmiş fakat topluluğumuzu sadece yüzeysel ve pratik seviyede ilerletmiştir. Açık kaynağın sadece pratik değerler üzerine kurulu felsefesi, özgür yazılımın daha derin anlamlarına ket vurmaktadır. Çokça yeni kullanıcıyı topluluğumuza katmakta fakat onlara topluluğun nasıl savunulacağını öğretmemektedir. Bu gelişme bir bakıma iyi fakat özgürlüğü kalıcı kılmaya yeterli değil. Kullanıcıları özgür yazılıma çekmek, özgürlüklerini korumak adına harekete geçmelerinin sadece bir kısmıdır.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bir noktada bu kullanıcılar kimi pratik faydalar için mülk yazılımlara geri dönmeye davet edileceklerdir. Sayısız şirket bu tip tekliflerle akıl çelmeye, hatta kimileri mülk yazılımlarını bilabedel sunmaktadır. Kullanıcılar neden bunu reddedsin ki? Keşke özgür yazılımın onlara verdiği özgürlüğün kendinden ve kendisi için olan değerinin önemini kimi pratik veya teknik rahatlıktan önemli olduğunu öğrenmiş olsalardı. Bu fikri yaymak için özgürlük üzerine daha çok konuşmalıyız. Topluluğun yararı adına bir miktar &amp;ldquo;sessizlik&amp;rdquo; şirketlere yanaşmak için faydalı olabilir ama özgürlüğe düşkün olmanın bir gariplik olmasına sebep olarak kadar yaygınca sessiz kalmak tehlikeli olacaktır.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bu tehlike tam olarak içinde bulunduğumuz durumu ifade eder. Özellikle dağıtımcılar olmak üzere özgür yazılımla uğraşan çoğu insan özgürlük hakkında çok az konuşur çünkü şirketler tarafından &amp;ldquo;daha kabul edilebilir&amp;rdquo; olmak arzularıdır. Neredeyse tüm GNU/Linux işletim sistemi dağıtımları mülk paketleri temel olarak sistemlerine eklemekte ve kullanıcılarına bu durumu bir kusurdan ziyade avantaş olarak sunmaktadırlar.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mülk eklentiler ile kısmen özgür olmayan GNU/Linux dağitimları kendilerine rahatça yol bulabilmekte çünkü topluluğumuz çoğu yazılımlarının özgürlüğü konusunda ısrarcı değildir. Bu rastgele olmuş değildir. Çoğu GNU/Linux kullanıcıları aramıza özgürlük adına tek kelime söylemeyen &amp;ldquo;açık kaynak&amp;rdquo; tartışmaları ile dahil olmuştur. Özgürlüğü el üstünde tutmayan çabalar ve özgürlük hakkında tek kelime etmeyen konuşmalar birlikte yol almaktadır. Bu eğilimi aşmak için daha az değil, daha çok özgürlük üzerine konuşmalıyız.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&#34;floss-ve-foss&#34;&gt;&amp;ldquo;FLOSS&amp;rdquo; ve &amp;ldquo;FOSS&amp;rdquo;&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;FLOSS ve FOSS (Özgür ve libre[1] açık kaynak yazılım ve özgür ve açık kaynak yazılım) terimleri özgür yazılım ile açık kaynak arasında olmak için kullanılmaktadır. Eğer tarafsızlık niyetiniz ise &amp;ldquo;FLOSS&amp;rdquo; ikisi arasında iyi olan tercihtir keza gerçekten tarafız bir ifadedir. Fakat özgürlüğün tarafında durak istiyorsanız tarafsız bir ifade kullanmak doğru sayılmaz. Özgürlüğük için mücadele etmek insanlara özgürlüğü desteklediğinizi de göstermeyi gerektirir.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&#34;tüketici-bilinci-için-mücadele&#34;&gt;Tüketici Bilinci için Mücadele&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;&amp;ldquo;Özgür&amp;rdquo; ve &amp;ldquo;açık&amp;rdquo; tüketicinin farkındalığı için rakiptirler. &amp;ldquo;Özgür yazılım&amp;rdquo; ve &amp;ldquo;açık kaynak&amp;rdquo; farklı fikirlerdir fakat yazılım üzerine düşünen çoğu insan için aynı kavramın farklı ifadeleridir. İnsanlar için &amp;ldquo;açık kaynak&amp;rdquo; düşünmeye alışılması, özgür yazılım hareketinin felsefesi üzerine düşünmeye ve algılamaya bir engel oluşturur. Eğer insanlar bizimle ve yazılımlarımız ile &amp;ldquo;açık&amp;rdquo; kelimesi ile tanıştıysalar, bizim aslında başka bir düşüncenin tarafında olduğumuzu algılamaları için onları entellektüel olarak sarsmamız gerekmekte. &amp;ldquo;Özgür&amp;rdquo; kelimesini içeren her etkinlik özgür yazılım hareketinin etrafına çekilmiş bu perdeyi daha da genişletmektedir.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Haliyle özgür yazılım aktivistleri kendine &amp;ldquo;açık&amp;rdquo; diyen her türlü çalışmayı reddetmelidir. Eğer bir etkinlik kendi içinde iyi ise de yapılan her katkı açık kaynak fikrini yayarak bir miktar da zarara yol açacaktır. Kendine &amp;ldquo;özgür&amp;rdquo; veya &amp;ldquo;libre&amp;rdquo; diyen pek çok iyi çalışma ve etkinlik vardır. Bu projelere yaplan her katkı aynı zamanda özgür yazılım fikri adına da fayda gösterir. Bunca yararlı proje içinden neden fazladan fayda göstere projeler seçilmesin ki?&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&#34;sonuç&#34;&gt;Sonuç&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Açık kaynak tarafı topluluğumuza yeni kullanıcılar çekerken biz özgür yazılım aktivistleri özgürlük meselesini onların dikkatine sunmanın yükü altına giriyoruz. Biz her zamankinden daha fazla ve yüksek sesle &amp;ldquo;Bu özgür yazılımdır ve size özgürlük sağlar!&amp;rdquo; demeliyiz. &amp;ldquo;Açık kaynak&amp;rdquo; yerine &amp;ldquo;özgür yazılım&amp;rdquo; dediğiniz her an amacımıza destek olmuş olursunuz.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Lakhani ve Wolf&amp;rsquo;un makalesine göre hatrı sayılır bir grup yazılım geliştiricisi özgür yazılımın temel özelliği olarak özgürlüğü görmektedir. Bu sonuç ahlaki olarak bir endişesi olmayan SourceForge gibi bir siteden geliyor olmasına rağmen ortaya çıkmıştır.&lt;/p&gt;
</description>
</item>
</channel>
</rss>

+ 0
- 1
public/categories/dunyadan/page/1/index.html View File

@@ -1 +0,0 @@
<!DOCTYPE html><html><head><title>https://www.oyd.org.tr/categories/dunyadan/</title><link rel="canonical" href="https://www.oyd.org.tr/categories/dunyadan/"/><meta name="robots" content="noindex"><meta charset="utf-8" /><meta http-equiv="refresh" content="0; url=https://www.oyd.org.tr/categories/dunyadan/" /></head></html>

+ 0
- 191
public/categories/etkinlik/index.html View File

@@ -1,191 +0,0 @@
<!DOCTYPE html>
<html lang="tr">
<head>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description" content="Özgür Yazılım Derneği, özgür yazılım hareketini ve tüm insanların modern dünyadaki özgürlüklerini savunan bir topluluktur." />
<meta name="robots" content="index, follow" />
<link rel="canonical" href="http://www.oyd.org.tr/" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">

<meta property="og:title" content="Özgür Yazılım Derneği" />
<meta property="og:type" content="website" />
<meta property="og:url" content="https://www.oyd.org.tr" />
<meta property="og:description" content="Özgür Yazılım Derneği, özgür yazılım hareketini ve tüm insanların modern dünyadaki özgürlüklerini savunan bir topluluktur." />
<meta property="og:image" content="/oyd_social.png" />
<meta property="og:site_name" content="Özgür Yazılım Derneği" />
<meta name="twitter:card" content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@oydorgtr" />
<meta name="twitter:title" content="Özgür Yazılım Derneği">
<meta name="twitter:description" content="Özgür Yazılım Derneği, özgür yazılım hareketini ve tüm insanların modern dünyadaki özgürlüklerini savunan bir topluluktur.">
<meta name="twitter:creator" content="@oydorgtr" />
<meta name="twitter:image" content="/oyd_social.png">


<title>etkinlik - Özgür Yazılım Derneği</title>
<link rel="stylesheet" href="../../css/normalize.css">
<link rel="stylesheet" href="../../css/style.css">
<link rel="stylesheet" href="../../fonts/stylesheet.css">
</head>
<body>
<header class="navbar">
<div class="navbar-container">
<a href="../../" class="logo"><img src="../../oyd_logo.svg" alt="Özgür Yazılım Derneği" width="auto" height="60"/></a>
<nav>
<a class="" href="../../projeler/" title="">
Projeler
</a>
<a class="" href="../../yazilar/" title="">
Yazılar
</a>
<a class="" href="../../hakkimizda/" title="">
Hakkımızda
</a>
<a class="" href="../../tuzuk/" title="">
Tüzük
</a>
<a class="" href="../../uyelik/" title="">
Üyelik
</a>
<a class="" href="../../destek/" title="">
Destek
</a>
<a class="" href="../../iletisim/" title="">
İletişim
</a>
<a class="" href="https://bagis.oyd.org.tr" title="">
Bağış
</a>
</nav>
</div>
</header>

<div class="page">
<div class="article-list">
<h1 class="title">etkinlik</h1>
<article>
<div class="article-body">
<header>
<h1 class="title"><a href="../../yazilar/vikimaraton/">Vikimaraton Özgür Yazılım&#39;ı düzenledik</a></h1>
<div class="meta">
<div class="author">
</div>
<div><a href="../../categories/etkinlik">etkinlik</a>
</div>
</div>
</header>
Dernek üyelerimizden Neslihan Turan&#39;ın mentörlüğünde bir özgür yazılım Vikimaraton&#39;u TAK Kadıköy&#39;de düzenlendi.


<footer>
<time datetime="2020-2-22">2020/02/22</time>
</footer>
</div>
</article>


</div>
<aside class="sidebar">
<h2 class="title">Kategoriler</h2>
<nav class="categories">

<div style="background-image: url(/css/images/dernek.svg)">
<a href="../../categories/dernek">
Dernek
</a>
</div>
<div style="background-image: url(/css/images/dunyadan.svg)">
<a href="../../categories/dunyadan">
Dünyadan
</a>
</div>
<div style="background-image: url(/css/images/etkinlikler.svg)">
<a href="../../categories/etkinlik">
Etkinlik
</a>
</div>
<div style="background-image: url(/css/images/projeler.svg)">
<a href="../../categories/projeler">
Projeler
</a>
</div>
<div style="background-image: url(/css/images/felsefe.svg)">
<a href="../../categories/ozgurluk">
Özgürlük
</a>
</div>
</nav>
<h2>Etkinlikler</h2>

<div class="event">
<a href="https://ozgurkon.org">ÖzgürKon 2020</a>
<address>16-17, Mayıs 2020, Çevrimiçi!</address>
<p>ÖzgürKon, uluslararası ve çevrimiçi bir konferanstır.
</p>
</div>


</aside>
</div>

<footer>
<div class="container">
&copy; 2019-2020 Özgür Yazılım Derneği.
<table cellspacing="1" cellpadding="0" style="border: none; float: right;">
<tr>
<td class="first"><a href="https://www.gnu.org/licenses/license-list.html#OpinionLicenses" target="_blank"><img src="../../images/cc-by-nd.svg" alt="CC BY-ND 4.0" height="35px" /></a></td>
<td class="second"><a href="https://git.oyd.org.tr/oyd/oyd-web/src/branch/master/LICENSE.md" target="_blank"><img src="../../images/cc-by-sa.svg" alt="CC BY-SA 4.0" height="35px" /></a></td>
</tr>
<tr>
<td class="second"><center>Yazılar</center></td>
<td class="second"><center>Tasarım</center></td>
</tr>
</table>
</div>
</footer>

</body>
</html>

+ 0
- 38
public/categories/etkinlik/index.xml View File

@@ -1,38 +0,0 @@
<rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">
<channel>
<title>etkinlik on Özgür Yazılım Derneği</title>
<link>https://www.oyd.org.tr/categories/etkinlik/</link>
<description>Recent content in etkinlik on Özgür Yazılım Derneği</description>
<generator>Hugo -- gohugo.io</generator>
<lastBuildDate>Sat, 22 Feb 2020 00:00:00 +0300</lastBuildDate>
<atom:link href="https://www.oyd.org.tr/categories/etkinlik/index.xml" rel="self" type="application/rss+xml" />
<item>
<title>Vikimaraton Özgür Yazılım&#39;ı düzenledik</title>
<link>https://www.oyd.org.tr/yazilar/vikimaraton/</link>
<pubDate>Sat, 22 Feb 2020 00:00:00 +0300</pubDate>
<guid>https://www.oyd.org.tr/yazilar/vikimaraton/</guid>
<description>&lt;p&gt;16 Şubat 2020 Pazar günü, &lt;a href=&#34;https://takortak.org&#34;&gt;Tasarım Atölyesi Kadıköy&lt;/a&gt;&amp;lsquo;de dernek üyemiz &lt;a href=&#34;https://twitter.com/neslihannturan&#34;&gt;Neslihan Turan&lt;/a&gt;&amp;lsquo;ın mentörlüğünde &amp;ldquo;Vikimaraton Özgür Yazılım&amp;rdquo; etkinliği düzenlendi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Etkinlik öncesinde hazırlanan madde listesi, katılımcılar tarafından &lt;a href=&#34;https://tr.wikipedia.org&#34;&gt;Türkçe Vikipedi&lt;/a&gt;&amp;lsquo;ye kazandırılmaya çalışıldı, listenin etkinlikte tamamlanamayan geri kalan maddelerinin ise &lt;a href=&#34;https://tr.wikipedia.org/wiki/VPR:%C3%96Y&#34;&gt;Vikiproje Özgür Yazılım&lt;/a&gt; için temel oluşturması planlandı. 10 saat süren etkinlikte, katılımcılar ekolojik bir yaşam hedefi için tek kullanımlık ürünler kullanmak yerine kendi bardak ve çatallarını getirdiler.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Etkinlikte;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;6 yazar olarak çalışıldı.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;5 madde oluşturuldu, 11 madde düzenlendi.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;9 görsel (Biri Mustafa Akgül&#39;ün portresi olmak üzere) Wikimedia Commons&amp;rsquo;a yüklendi.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Etkinlik bilgi kutusu şablonu oluşturuldu.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Dört kullanıcı kutusu, bir de Vikimaraton özel şablonu oluşturuldu.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Toplam 55.7 kB düzenleme yapıldı.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;53 kaynak eklendi.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Etkinliğin hedeflerinden biri olan seçkin madde oluşturma hedefi ise maalesef tutturulamamıştır.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Etkinlikten bir kare:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img src=&#34;../../images/vmoy.jpg&#34; alt=&#34;Vikimaraton Özgür Yazılım&amp;rsquo;dan bir kare&#34;&gt;&lt;br&gt;
&lt;a href=&#34;https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Vikimaraton_%C3%96zg%C3%BCr_Yaz%C4%B1l%C4%B1m_16_%C5%9Eubat_2020.jpg&#34;&gt;&lt;em&gt;Farklı çözünürlükler için Commons&lt;/em&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
</description>
</item>
</channel>
</rss>

+ 0
- 1
public/categories/etkinlik/page/1/index.html View File

@@ -1 +0,0 @@
<!DOCTYPE html><html><head><title>https://www.oyd.org.tr/categories/etkinlik/</title><link rel="canonical" href="https://www.oyd.org.tr/categories/etkinlik/"/><meta name="robots" content="noindex"><meta charset="utf-8" /><meta http-equiv="refresh" content="0; url=https://www.oyd.org.tr/categories/etkinlik/" /></head></html>

+ 0
- 254
public/categories/index.html View File

@@ -1,254 +0,0 @@
<!DOCTYPE html>
<html lang="tr">
<head>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description" content="Özgür Yazılım Derneği, özgür yazılım hareketini ve tüm insanların modern dünyadaki özgürlüklerini savunan bir topluluktur." />
<meta name="robots" content="index, follow" />
<link rel="canonical" href="http://www.oyd.org.tr/" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">

<meta property="og:title" content="Özgür Yazılım Derneği" />
<meta property="og:type" content="website" />
<meta property="og:url" content="https://www.oyd.org.tr" />
<meta property="og:description" content="Özgür Yazılım Derneği, özgür yazılım hareketini ve tüm insanların modern dünyadaki özgürlüklerini savunan bir topluluktur." />
<meta property="og:image" content="/oyd_social.png" />
<meta property="og:site_name" content="Özgür Yazılım Derneği" />
<meta name="twitter:card" content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@oydorgtr" />
<meta name="twitter:title" content="Özgür Yazılım Derneği">
<meta name="twitter:description" content="Özgür Yazılım Derneği, özgür yazılım hareketini ve tüm insanların modern dünyadaki özgürlüklerini savunan bir topluluktur.">
<meta name="twitter:creator" content="@oydorgtr" />
<meta name="twitter:image" content="/oyd_social.png">


<title>Categories - Özgür Yazılım Derneği</title>
<link rel="stylesheet" href="../css/normalize.css">
<link rel="stylesheet" href="../css/style.css">
<link rel="stylesheet" href="../fonts/stylesheet.css">
</head>
<body>
<header class="navbar">
<div class="navbar-container">
<a href="../" class="logo"><img src="../oyd_logo.svg" alt="Özgür Yazılım Derneği" width="auto" height="60"/></a>
<nav>
<a class="" href="../projeler/" title="">
Projeler
</a>
<a class="" href="../yazilar/" title="">
Yazılar
</a>
<a class="" href="../hakkimizda/" title="">
Hakkımızda
</a>
<a class="" href="../tuzuk/" title="">
Tüzük
</a>
<a class="" href="../uyelik/" title="">
Üyelik
</a>
<a class="" href="../destek/" title="">
Destek
</a>
<a class="" href="../iletisim/" title="">
İletişim
</a>
<a class="" href="https://bagis.oyd.org.tr" title="">
Bağış
</a>
<a href="https://www.oyd.org.tr/en/categories/">EN</a>
</nav>
</div>
</header>

<div class="page">
<div class="article-list">
<h1 class="title">Categories</h1>
<article>
<div class="article-body">
<header>
<h1 class="title"><a href="../categories/ozgurluk/">ozgurluk</a></h1>
<div class="meta">
<div class="author">
</div>
<div></div>
</div>
</header>

<footer>
<time datetime="2020-4-15">2020/04/15</time>
</footer>
</div>
</article>
<article>
<div class="article-body">
<header>
<h1 class="title"><a href="../categories/dunyadan/">dunyadan</a></h1>
<div class="meta">
<div class="author">
</div>
<div></div>
</div>
</header>

<footer>
<time datetime="2020-3-31">2020/03/31</time>
</footer>
</div>
</article>
<article>
<div class="article-body">
<header>
<h1 class="title"><a href="../categories/dernek/">dernek</a></h1>
<div class="meta">
<div class="author">
</div>
<div></div>
</div>
</header>

<footer>
<time datetime="2020-2-24">2020/02/24</time>
</footer>
</div>
</article>
<article>
<div class="article-body">
<header>
<h1 class="title"><a href="../categories/etkinlik/">etkinlik</a></h1>
<div class="meta">
<div class="author">
</div>
<div></div>
</div>
</header>

<footer>
<time datetime="2020-2-22">2020/02/22</time>
</footer>
</div>
</article>


</div>
<aside class="sidebar">
<h2 class="title">Kategoriler</h2>
<nav class="categories">

<div style="background-image: url(/css/images/dernek.svg)">
<a href="../categories/dernek">
Dernek
</a>
</div>
<div style="background-image: url(/css/images/dunyadan.svg)">
<a href="../categories/dunyadan">
Dünyadan
</a>
</div>
<div style="background-image: url(/css/images/etkinlikler.svg)">
<a href="../categories/etkinlik">
Etkinlik
</a>
</div>
<div style="background-image: url(/css/images/projeler.svg)">
<a href="../categories/projeler">
Projeler
</a>
</div>
<div style="background-image: url(/css/images/felsefe.svg)">
<a href="../categories/ozgurluk">
Özgürlük
</a>
</div>
</nav>
<h2>Etkinlikler</h2>

<div class="event">
<a href="https://ozgurkon.org">ÖzgürKon 2020</a>
<address>16-17, Mayıs 2020, Çevrimiçi!</address>
<p>ÖzgürKon, uluslararası ve çevrimiçi bir konferanstır.
</p>
</div>


</aside>
</div>

<footer>
<div class="container">
&copy; 2019-2020 Özgür Yazılım Derneği.
<table cellspacing="1" cellpadding="0" style="border: none; float: right;">
<tr>
<td class="first"><a href="https://www.gnu.org/licenses/license-list.html#OpinionLicenses" target="_blank"><img src="../images/cc-by-nd.svg" alt="CC BY-ND 4.0" height="35px" /></a></td>
<td class="second"><a href="https://git.oyd.org.tr/oyd/oyd-web/src/branch/master/LICENSE.md" target="_blank"><img src="../images/cc-by-sa.svg" alt="CC BY-SA 4.0" height="35px" /></a></td>
</tr>
<tr>
<td class="second"><center>Yazılar</center></td>
<td class="second"><center>Tasarım</center></td>
</tr>
</table>
</div>
</footer>

</body>
</html>

+ 0
- 49
public/categories/index.xml View File

@@ -1,49 +0,0 @@
<rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">
<channel>
<title>Categories on Özgür Yazılım Derneği</title>
<link>https://www.oyd.org.tr/categories/</link>
<description>Recent content in Categories on Özgür Yazılım Derneği</description>
<generator>Hugo -- gohugo.io</generator>
<lastBuildDate>Wed, 15 Apr 2020 09:06:00 +0300</lastBuildDate>
<atom:link href="https://www.oyd.org.tr/categories/index.xml" rel="self" type="application/rss+xml" />
<item>
<title>ozgurluk</title>
<link>https://www.oyd.org.tr/categories/ozgurluk/</link>
<pubDate>Wed, 15 Apr 2020 09:06:00 +0300</pubDate>
<guid>https://www.oyd.org.tr/categories/ozgurluk/</guid>
<description></description>
</item>
<item>
<title>dunyadan</title>
<link>https://www.oyd.org.tr/categories/dunyadan/</link>
<pubDate>Tue, 31 Mar 2020 00:38:03 +0300</pubDate>
<guid>https://www.oyd.org.tr/categories/dunyadan/</guid>
<description></description>
</item>
<item>
<title>dernek</title>
<link>https://www.oyd.org.tr/categories/dernek/</link>
<pubDate>Mon, 24 Feb 2020 20:38:03 +0300</pubDate>
<guid>https://www.oyd.org.tr/categories/dernek/</guid>
<description></description>
</item>
<item>
<title>etkinlik</title>
<link>https://www.oyd.org.tr/categories/etkinlik/</link>
<pubDate>Sat, 22 Feb 2020 00:00:00 +0300</pubDate>
<guid>https://www.oyd.org.tr/categories/etkinlik/</guid>
<description></description>
</item>
</channel>
</rss>

+ 0
- 442
public/categories/ozgurluk/index.html View File

@@ -1,442 +0,0 @@
<!DOCTYPE html>
<html lang="tr">
<head>
<meta charset="utf-8">
<meta name="description" content="Özgür Yazılım Derneği, özgür yazılım hareketini ve tüm insanların modern dünyadaki özgürlüklerini savunan bir topluluktur." />
<meta name="robots" content="index, follow" />
<link rel="canonical" href="http://www.oyd.org.tr/" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">

<meta property="og:title" content="Özgür Yazılım Derneği" />
<meta property="og:type" content="website" />
<meta property="og:url" content="https://www.oyd.org.tr" />
<meta property="og:description" content="Özgür Yazılım Derneği, özgür yazılım hareketini ve tüm insanların modern dünyadaki özgürlüklerini savunan bir topluluktur." />
<meta property="og:image" content="/oyd_social.png" />
<meta property="og:site_name" content="Özgür Yazılım Derneği" />
<meta name="twitter:card" content="summary" />
<meta name="twitter:site" content="@oydorgtr" />
<meta name="twitter:title" content="Özgür Yazılım Derneği">
<meta name="twitter:description" content="Özgür Yazılım Derneği, özgür yazılım hareketini ve tüm insanların modern dünyadaki özgürlüklerini savunan bir topluluktur.">
<meta name="twitter:creator" content="@oydorgtr" />
<meta name="twitter:image" content="/oyd_social.png">


<title>ozgurluk - Özgür Yazılım Derneği</title>
<link rel="stylesheet" href="../../css/normalize.css">
<link rel="stylesheet" href="../../css/style.css">
<link rel="stylesheet" href="../../fonts/stylesheet.css">
</head>
<body>
<header class="navbar">
<div class="navbar-container">
<a href="../../" class="logo"><img src="../../oyd_logo.svg" alt="Özgür Yazılım Derneği" width="auto" height="60"/></a>
<nav>
<a class="" href="../../projeler/" title="">
Projeler
</a>
<a class="" href="../../yazilar/" title="">
Yazılar
</a>
<a class="" href="../../hakkimizda/" title="">
Hakkımızda
</a>
<a class="" href="../../tuzuk/" title="">
Tüzük
</a>
<a class="" href="../../uyelik/" title="">
Üyelik
</a>
<a class="" href="../../destek/" title="">
Destek
</a>
<a class="" href="../../iletisim/" title="">
İletişim
</a>
<a class="" href="https://bagis.oyd.org.tr" title="">
Bağış
</a>
</nav>
</div>
</header>

<div class="page">
<div class="article-list">
<h1 class="title">ozgurluk</h1>
<article>
<div class="article-body">
<header>
<h1 class="title"><a href="../../yazilar/halk-can-derdinde-devlet-gozetim/">Halk can derdinde, devlet gözetim!</a></h1>
<div class="meta">
<div class="author">
</div>
<div><a href="../../categories/ozgurluk">ozgurluk</a>
</div>
</div>
</header>
Devlet, dijital gözetimin halka karşı ne kadar güçlü bir silah olduğunu bildiği için salgın gündemini fırsat bilerek apar topar bu düzenlemeleri öne sürüyor. Ancak biz de en temel özgürlüğümüze yapılan bu saldırıların bedelinin ne kadar ağır olduğunu biliyoruz. Bahsi geçen hak ihlallerine asla izin vermeyeceğiz.


<footer>
<time datetime="2020-4-15">2020/04/15</time>
</footer>
</div>
</article>
<article>
<div class="article-body">
<header>
<h1 class="title"><a href="../../yazilar/ozgurluk-tercih-degildir/">Özgürlüğü kişisel tercihiniz olarak görmekten vazgeçin!</a></h1>
<div class="meta">
<div class="author">
Alper Atmaca
</div>
<div><a href="../../categories/ozgurluk">ozgurluk</a>
</div>
</div>
</header>
Özgürlük ile ilgili yaygın bir yanlış bulunmaktadır. Neredeyse herkes özgürlüğün onlara ait(!) bir şey olduğunu düşünmektedir. O kadar çok cümle &#34;benim özgürlüğüm&#34; ifadesini içermekte ki neredeyse herkesin bir miktar özgürlüğü cüzdanında harcamak üzere taşıdığına inanılabilir.


<footer>
<time datetime="2020-3-31">2020/03/31</time>
</footer>
</div>
</article>
<article>
<div class="article-body">
<header>
<h1 class="title"><a href="../../yazilar/bir-ayricalik-araci-olarak-teknoloji/">Bir ayrıcalık aracı olarak teknoloji</a></h1>
<div class="meta">
<div class="author">
Alper Atmaca
</div>
<div><a href="../../categories/ozgurluk">ozgurluk</a>
</div>
</div>
</header>
Kapitalist üretim ve bununla birlikte gelen kapitalist sosyal düzen neredeyse her köşesinde ayrımcılıkla, daha doğru bir ifade ile kimi insanların meşru bir dayanağı olmayan ayrıcalıkları ile doludur. Ayrıcalıklı olunan alanlar çoğu zaman kişilerin o günün hakim ideolojisi etkisi ile &#34;doğal&#34; olarak görülen içkin durumlara dayalıdır. Milliyet, ten rengi, sosyal sınıf, medeniyet vb... Bu ayrıcalıklı kesimlerin var olan kaynaklar ve sosyal düzen getirilerinden adaletsizce daha fazla yararlandıkları bilinen ve fazlaca çalışılmış bir gerçek.


<footer>
<time datetime="2020-3-27">2020/03/27</time>
</footer>
</div>
</article>
<article>
<div class="article-body">
<header>
<h1 class="title"><a href="../../yazilar/bugun-ozgur-yazilim-neden-daha-onemli/">Bugün özgür yazılım her zamankinden daha önemli v2.0</a></h1>
<div class="meta">
<div class="author">
Neslihan Turan
</div>
<div><a href="../../categories/ozgurluk">ozgurluk</a>
</div>
</div>
</header>
İnsanlar olarak fiziksel hayatlarımızdan çekilerek, eğer yeterince ayrıcalıklıysak, dijital hayatlarımıza taşındığımız kitlesel bir göç yaşıyoruz. Evlerimize çekilmiş; film seyrederken, uzaktan eğitim alırken, iş toplantılarımıza katılırken veya sosyalleşirken kullandığımız yazılımlar, bu yazılımların tanıdığı özgürlükler doğrudan bizim özgürlük meselemizdir. Şu anda yaşanılan kitlesel dijitalleşme ile birlikte her zaman olduğundan daha hissedilir şekilde, toplumun özgürlüğünün meselesidir.


<footer>
<time datetime="2020-3-27">2020/03/27</time>
</footer>
</div>
</article>
<article>
<div class="article-body">
<header>
<h1 class="title"><a href="../../yazilar/drm/">DRM tehlikesi</a></h1>
<div class="meta">
<div class="author">
Özcan Oğuz
</div>
<div><a href="../../categories/ozgurluk">ozgurluk</a>
</div>
</div>
</header>
Favori kitabevinizden satın aldığınız bir kitabı, yalnızca evinizin salonunda bulunmak zorunda olan, Kardeşler Mobilya&#39;dan alınma bir koltuğa oturarak okuyabildiğinizi ve üzerine de Portakal Kalem üretimi siyah renk bir kalemle not alabildiğinizi hayal edin. Bunun haricinde yapacağınız her türlü okumanın da yasak olduğunu. Bu kitabı sadece Gomore marka bir kitaplığa koyabildiğinizi, hatta bir sabah kalktığınızda kitabın kitaplığınızdan &#34;sözleşmesinin bittiği&#34; gerekçesiyle yok olduğunu. Saçma gibi geliyor değil mi? Ama artık bu bir gerçek, DRM yüzünden.


<footer>
<time datetime="2020-3-27">2020/03/27</time>
</footer>
</div>
</article>
<article>
<div class="article-body">
<header>
<h1 class="title"><a href="../../yazilar/acik-kaynak/">Neden açık kaynak değil özgür yazılım?</a></h1>
<div class="meta">
<div class="author">
Özcan Oğuz
</div>
<div><a href="../../categories/ozgurluk">ozgurluk</a>
</div>
</div>
</header>
Her özgür yazılım açık kaynaktır ancak her açık kaynak özgür yazılım değildir. Bunu daha doğru anlayabilmek için özgür yazılımın tarihine biraz göz atmak gerekir. Özgürlük kavramı, ancak ortada bir tahakküm aracı mevcut olduğunda anlam kazanır; nasıl ki binlerce yıl önce ortada hiçbir devlet yokken ve mülkiyet tanımlanmamışken toplumsal bir özgürlük mücadelesi ve dahi özgürlük kavramının kendisi söz konusu değilse, mülk yazılımlar ortaya çıkmadan önce de özgür yazılım kavramına ihtiyaç duyulmamıştı.


<footer>
<time datetime="2020-3-27">2020/03/27</time>
</footer>
</div>
</article>
<article>
<div class="article-body">
<header>
<h1 class="title"><a href="../../yazilar/mahremiyet/">Mahremiyet nedir?</a></h1>
<div class="meta">
<div class="author">
</div>
<div><a href="../../categories/ozgurluk">ozgurluk</a>
</div>
</div>
</header>
Mahremiyet, gizlilik ile eş anlamlı değildir. Mahremiyet, yapılan veya bilinen şeyin ne olduğu bilinse bile içeriğinin gözlenmemesidir. Bu bakımdan çok temel, insan olmanın neredeyse yapı taşı olan bir beklentidir.


<footer>
<time datetime="2020-2-23">2020/02/23</time>
</footer>
</div>
</article>
<article>
<div class="article-body">
<header>
<h1 class="title"><a href="../../yazilar/kullanmaktan-kacinilmasi-gereken-kelimeler/">Kullanmaktan kaçınılması gereken kelimeler</a></h1>
<div class="meta">
<div class="author">
</div>
<div><a href="../../categories/ozgurluk">ozgurluk</a>
</div>
</div>
</header>
Özgür yazılım ve özgürlük üzerine konuşurken, bazı kelimeler konuştuğumuz konuyu bağlamından çıkartabilmekte ve bizi yanılgıya düşürebilmektedir. Bu tarz kullanımdan kaçınılması gereken veya kullanılırken dikkatli olunması gereken kelimeleri listeledik.


<footer>
<time datetime="2020-2-22">2020/02/22</time>
</footer>
</div>
</article>
<article>
<div class="article-body">
<header>
<h1 class="title"><a href="../../yazilar/sifre-degil-parola/">Neden &#34;şifre değil parola&#34;?</a></h1>
<div class="meta">
<div class="author">
Özcan Oğuz
</div>
<div><a href="../../categories/ozgurluk">ozgurluk</a>
</div>
</div>
</header>
Özgür yazılım veya hack kültürü ile ilgili bir ortama girdiğinizde, sürekli &#34;şifre değil parola&#34; diye birilerinin uyarıldığını duyarsınız. Peki neden &#34;şifre değil parola&#34; diye söyleyip duruyoruz?


<footer>
<time datetime="2020-2-22">2020/02/22</time>
</footer>
</div>
</article>
<article>
<div class="article-body">
<header>
<h1 class="title"><a href="../../yazilar/dating/">&#34;Dating&#34; bir özgür yazılım problemidir</a></h1>
<div class="meta">
<div class="author">
</div>
<div><a href="../../categories/ozgurluk">ozgurluk</a>
</div>
</div>
</header>
İnsanların cinsel, romantik, ailevi ve hatta platonik ilişkileri ile ilgili olarak kullandıkları pek çok bilişim teknolojisi vardır. Birbirilerine çiçek gönderirler, hediyeler satın alırlar, birbirileriyle iletişim kurmak için her gün WhatsApp, Facebook Messenger, Instagram veya Snapchat gibi uygulamalar kullanırlar. Bu araçlar mülk yazılımlardır, bu araçları kullanmak özgürlüğümüzü farklı yönlerden kısıtlar.


<footer>
<time datetime="2020-2-14">2020/02/14</time>
</footer>
</div>
</article>

<ul class="pagination">
<li class="page-item">
<a href="../../categories/ozgurluk/" class="page-link" aria-label="First"><span aria-hidden="true">&laquo;&laquo;</span></a>
</li>
<li class="page-item disabled">
<a class="page-link" aria-label="Previous"><span aria-hidden="true">&laquo;</span></a>
</li>
<li class="page-item active"><a class="page-link" href="../../categories/ozgurluk/">1</a></li>
<li class="page-item"><a class="page-link" href="../../categories/ozgurluk/page/2/">2</a></li>
<li class="page-item">
<a href="../../categories/ozgurluk/page/2/" class="page-link" aria-label="Next"><span aria-hidden="true">&raquo;</span></a>
</li>
<li class="page-item">
<a href="../../categories/ozgurluk/page/2/" class="page-link" aria-label="Last"><span aria-hidden="true">&raquo;&raquo;</span></a>
</li>
</ul>


</div>
<aside class="sidebar">
<h2 class="title">Kategoriler</h2>
<nav class="categories">

<div style="background-image: url(/css/images/dernek.svg)">
<a href="../../categories/dernek">
Dernek
</a>
</div>
<div style="background-image: url(/css/images/dunyadan.svg)">
<a href="../../categories/dunyadan">
Dünyadan
</a>
</div>
<div style="background-image: url(/css/images/etkinlikler.svg)">
<a href="../../categories/etkinlik">
Etkinlik
</a>
</div>
<div style="background-image: url(/css/images/projeler.svg)">
<a href="../../categories/projeler">
Projeler
</a>
</div>
<div style="background-image: url(/css/images/felsefe.svg)">
<a href="../../categories/ozgurluk">
Özgürlük
</a>
</div>
</nav>
<h2>Etkinlikler</h2>

<div class="event">
<a href="https://ozgurkon.org">ÖzgürKon 2020</a>
<address>16-17, Mayıs 2020, Çevrimiçi!</address>
<p>ÖzgürKon, uluslararası ve çevrimiçi bir konferanstır.
</p>
</div>


</aside>
</div>

<footer>
<div class="container">
&copy; 2019-2020 Özgür Yazılım Derneği.
<table cellspacing="1" cellpadding="0" style="border: none; float: right;">
<tr>
<td class="first"><a href="https://www.gnu.org/licenses/license-list.html#OpinionLicenses" target="_blank"><img src="../../images/cc-by-nd.svg" alt="CC BY-ND 4.0" height="35px" /></a></td>
<td class="second"><a href="https://git.oyd.org.tr/oyd/oyd-web/src/branch/master/LICENSE.md" target="_blank"><img src="../../images/cc-by-sa.svg" alt="CC BY-SA 4.0" height="35px" /></a></td>
</tr>
<tr>
<td class="second"><center>Yazılar</center></td>
<td class="second"><center>Tasarım</center></td>
</tr>
</table>
</div>
</footer>

</body>
</html>

+ 0
- 366
public/categories/ozgurluk/index.xml View File

@@ -1,366 +0,0 @@
<rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">
<channel>
<title>ozgurluk on Özgür Yazılım Derneği</title>
<link>https://www.oyd.org.tr/categories/ozgurluk/</link>
<description>Recent content in ozgurluk on Özgür Yazılım Derneği</description>
<generator>Hugo -- gohugo.io</generator>
<lastBuildDate>Wed, 15 Apr 2020 09:06:00 +0300</lastBuildDate>
<atom:link href="https://www.oyd.org.tr/categories/ozgurluk/index.xml" rel="self" type="application/rss+xml" />
<item>
<title>Halk can derdinde, devlet gözetim!</title>
<link>https://www.oyd.org.tr/yazilar/halk-can-derdinde-devlet-gozetim/</link>
<pubDate>Wed, 15 Apr 2020 09:06:00 +0300</pubDate>
<guid>https://www.oyd.org.tr/yazilar/halk-can-derdinde-devlet-gozetim/</guid>
<description>&lt;p&gt;&amp;ldquo;5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkındaki Kanun&amp;rdquo; veya halk arasındaki ismiyle &amp;ldquo;İnternet Yasası&amp;rdquo; şu anda var olduğu haliyle dahi özgürlük düşmanı, sansüre yol veren aşırı müdahaleci ve yararından çok zararını gördüğümüz bir kanun. Bu kanun ve uygulamadaki eğilimler sebebi ile şu anda Türkiye&amp;rsquo;de binlerce web sitesi yasaklı fakat gerçekten kaç tane suçun(!) önüne geçilebildiği meçhul. Bu ülkenin vatandaşları Wikipedia&amp;rsquo;ya devletin egemenlik arzusu sebebiyle 990 gün erişemediği gibi İnternet üzerinden gerçekleşen bireyleri ilgilendiren suçların soruşturmaları ise bu kanundan hiç hayır görememekte.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Geçtiğimiz günlerde, COVID19 salgınını adeta bir fırsata çeviren hükümetin, hali hazırda hak ihlalleriyle dolu olan bu yasaya eklemeler yapılacağı konusunda söylentiler oldu. Şimdilik tasarıdan çıkarılan bu düzenlemeler 5651&amp;rsquo;in zorbalık yetkilerini arttırarak; zaten adaletli bir İnternet erişimi olmayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının bilgiye erişimini &amp;ldquo;tamamen&amp;rdquo; devletin kontrolüne alınmaya çalışıldığının göstergesidir. 5651&amp;rsquo;e önerilen değişikliklerle aşağıdakiler artık &amp;ldquo;kanunen&amp;rdquo; mümkün olacaktı;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Bir milyondan fazla üyesi olan platformların birer ülke temsilcisi görevlendirmesi zorunlu olacak. Platformlar bunu yerine getirmezse, trafikleri önce %50, sonra %95 oranında daraltılacak.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Kaldırılması talep edilen içeriğin kaldırılmaması durumunda, şirkete mesaj başına milyonlarca lira ceza kesilebilecek.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Şirketlerin Türkiye’deki kullanıcılarının verilerini Türkiye’de tutması zorunlu olacak. Anlık mesajlaşma platformları için de aynı şartlar söz konusu olacak.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Bu Kanun ile izlemeye ve engellemeye yol açabilecek geniş ve ucu açık yetkiler tanınacak.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Bu değişiklikler bugün tasarıdan çıkarılsa da, devlet niyetini belli etmiştir. Bu girişim, zaten sorunlu olan İnternet Yasası&amp;rsquo;ndaki hak ihlalleriyle mücadele ederken, bir yandan da kazanılmış haklarımızı korumak için tetikte olmamız gerektiği gerçeğinin bir kez daha altını çiziyor. Devlet, dijital gözetimin halka karşı ne kadar güçlü bir silah olduğunu bildiği için salgın gündemini fırsat bilerek apar topar bu düzenlemeleri öne sürüyor. Ancak biz de en temel özgürlüğümüze yapılan bu saldırıların bedelinin ne kadar ağır olduğunu biliyoruz. Bahsi geçen hak ihlallerine asla izin vermeyeceğiz.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Özgür Yazılım Derneği&lt;/p&gt;
</description>
</item>
<item>
<title>Özgürlüğü kişisel tercihiniz olarak görmekten vazgeçin!</title>
<link>https://www.oyd.org.tr/yazilar/ozgurluk-tercih-degildir/</link>
<pubDate>Tue, 31 Mar 2020 00:38:03 +0300</pubDate>
<guid>https://www.oyd.org.tr/yazilar/ozgurluk-tercih-degildir/</guid>
<description>&lt;p&gt;&lt;em&gt;Alper Atmaca&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Özgürlük ile ilgili yaygın bir yanlış bulunmaktadır. Neredeyse herkes özgürlüğün onlara ait(!) bir şey olduğunu düşünmekte. O kadar çok cümle &amp;ldquo;benim özgürlüğüm&amp;rdquo; ifadesini içermekte ki neredeyse herkesin bir miktar özgürlüğü cüzdanında harcamak üzere taşıdığına inanılabilir.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Özgürlük pek çok şey gibi diyalektik eşi ile tanımlanır. Gölgenin ışık olmadan var olamaması gibi özgürlük de baskının olmadığı durumda var olmaz. Eğer &amp;ldquo;özgür olunacak&amp;rdquo; bir baskı ortada olmazsa özgürlük diye bir kavramı tanımlamaya ne gerek olur ki? Bask bir kişiden, kurumdan hatta yerçekimi gibi fiziğin kendisinden dahi gelebilir. Bu konuda bir ayrım yok. Kamusal bir kural tarafından sınırlandırılmak ile yerçekiminin etkisi arasında bir fark yok; sonuçta tam olarak özerklik gösteremezsiniz. Bu özgürlüğü toplumsal olarak hepimizin paylaştığı ve birlikte ilerlettiği bir kaynak yapar.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Yerçekimi hepimizin ayrımsız paylaştığı bir baskı. Yerçekimi yüzünden dilediğimiz kadar zıplayamıyor veya kayarsak düşüyoruz. Sadece bir kimsenin Dünya&amp;rsquo;nın bir yerinde uçakla uçuyor olması o kişinin yerçekimine karşı bir çeşit kişisel özgürlüğü olduğu anlamına gelmiyor. Uçaktaki kişi yerçekimine; hava kirliliği, uçağı imal eden işçileirn sömürüsü ve sınırlı hava sahası gibi yerdeki tüm insanların olan ortak kaynakları tüketerek erişiyor.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Özgürlük fikri homo sapiens sapiens&amp;rsquo;in içkin bir özelliğidir. İnsanlık, tarihinde ürettiği aletleri uzaydan gelmiş siyah bir blok sebebi ile değil, doğanın kötü hava, yırtıcılar gibi tüm baskılarına karşı koymanın saf ihtiyacı ile yaptı. Bu araçlar insanlın özgürlüğünü kısıtlayan tüm doğa etmenleri ile mücadele etmek ve insanlığı bugünlere getirimek için kullanıldı. Bu sebeptendir ki hapis edilmek bir cezadır ve köle kılınmaya hiç bir zaman gerçekten rıza verilmemiştir.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mülk yaılımlar ve hizmetler kullanmak adına bir özgürlüğünüz yok! Sayısal ve bugün neredeyse fiziksel efendilerimize kendinizi köle kılmak için size verilmiş şahsi bir hakkınız yok. Aksini iddia etmek ya cehalet ya da homo sapiens sapiens olmamakla eşdeğerdir. Gerçekten kabul edilebilir alternatiflerin olmadığı durumda özgür irade yoktur ve neredeyse her koda ve cihaza bir avuç şirket tarafından hükmedildiği bir durumda siz özgürce karar veremezsiniz.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Eğer sayısal köleliğe bir alternatif olduğu gerçeğinden habersizseniz bu tartışmadan muafsınız fakat özgür yazılımın, özgür donanımın, tamir etme hakkı hareketinin varlığından ve kendi kaderini tayin ve gücü halka nasıl geri iade etmeye uğraştıklarını biliyorsanız köleliği seçemezsiniz! Bir alternatifi varken yüklediğiniz her mük yazılım, üye olduğunuz her özgür olmayan hizmet, kullandığınız kamu kaynağı emen aracı ile aslında dünyadaki diğer tüm insanlardan bir parça özgürlük çalıyorsunuz, efendilerinize besliyorsunuz ve tabakta kalanlarını da kendi bencil ihtiyaçlarınız için kullanıyorsunuz!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bu gerçeğin ne inkarı ne de etrafından dolanmanın bir yolu var. Bu, insanlık tarihinde daha önce yaşandı. İnsanlar yaşamları için ayaklandı ve bugün özgürlük ile haklar olarak bildiğimiz herşey onların mücadelesi ve acılarının üzerine kuruldu. Eğer özgürlüğünüzden vazgeçmeye karar verdiyseniz bunun bir bedeli olduğunun farkında olmanız gereklidir.&lt;/p&gt;
</description>
</item>
<item>
<title>Bir ayrıcalık aracı olarak teknoloji</title>
<link>https://www.oyd.org.tr/yazilar/bir-ayricalik-araci-olarak-teknoloji/</link>
<pubDate>Fri, 27 Mar 2020 00:38:03 +0300</pubDate>
<guid>https://www.oyd.org.tr/yazilar/bir-ayricalik-araci-olarak-teknoloji/</guid>
<description>&lt;p&gt;&lt;em&gt;Alper Atmaca&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Kapitalist üretim ve bununla birlikte gelen kapitalist sosyal düzen neredeyse her köşesinde ayrımcılıkla, daha doğru bir ifade ile kimi insanların meşru bir dayanağı olmayan ayrıcalıkları ile doludur. Ayrıcalıklı olunan alanlar çoğu zaman kişilerin o günün hakim ideolojisi etkisi ile &amp;ldquo;doğal&amp;rdquo; olarak görülen içkin durumlara dayalıdır. Milliyet, ten rengi, sosyal sınıf, medeniyet vb&amp;hellip; Bu ayrıcalıklı kesimlerin var olan kaynaklar ve sosyal düzen getirilerinden adaletsizce daha fazla yararlandıkları bilinen ve fazlaca çalışılmış bir gerçek.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Tarih temelde ekonomik bir paylaşım sorununa kılıf yapılmış bu tip ideolojik ayrıcalıklara örneklerle doludur. Pratik karşılıkları olan bu ayrımcılık unsurları çoğunlukla tarafların kültürel, fiziksel veya fikirsel ayrımları üzerine konumlandırılır ve eşitsiz bir kaynak dağıtımına temel oluşturulur. Bir meşruiyet aracı ihtiyacından doğan bu &amp;ldquo;propoganda&amp;rdquo; unsurları kimi zaman durumun kaynağı gibi görünse de aslında sadece kılıftan ibarettir.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;On dokuzuncu yüzyılda yeni dünyanın sömürüsünü ve kaynaklarının yağmasını şekillendiren işgal, katliamlar ve kölecilik temelde &amp;ldquo;medeniyet&amp;quot;siz olanlara medeniyet götürmek, feodal toprak ağalarının serflere karşı aristokrasi ve toprak mülkiyeti iddiaları, bugün dünyanın açlıktan ölen insanlarını sosyal darvinizm ile açıklamak gibi sayısız örnek tarihin sayfalarında yer almaktadır. Temelde olan ise hakim sınıfın bu &amp;ldquo;kılıfların&amp;rdquo; yaratıcısı ve kar edeni olmasıdır. Söz konusu ayrımın günlük yansımaları herkesin hayatında bugün dahi bulunmakta. Bu durumun bir şekilde &amp;ldquo;doğallaştırılmış&amp;rdquo; veya &amp;ldquo;meşrulaştırılmış&amp;rdquo; olması gerçekliği pek az değiştirmekte.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Eğitim temel bir hak ama parası olan daha iyisini alabilmekte, yaşamak için sağlıklı besin bir gereklilik ama zehirlenmiş tarım ürünerinin haricinde &amp;ldquo;organik&amp;rdquo; besin alabilen sadece küçük bir kesim, barınmak için gereken kamusal kaynakların çoğu bir avuç kişinin elinde toplanmışken sokakta yaşam mücadelesi veren insanlar var&amp;hellip;. Bit bit kurduğumuz dijital ve gözetim toplumunda hayatta kalmak ve insanca bir yaşam sürmek için gereken bilgi, donanım ve imkana erişim ise göz ardı edilen bir alan olmasına rağmen pek farklı bir tablo çizmemekte.
IMAGE:abakus.eps:Ayrıcalıkları fark etmek iyi bir başlangıçtır.:center:h
Toplumun bir kısmının ayrıcalıklı olduğunu söyleyebilmek için belirli şartlar oluşmalıdır. Öncelikle bir kesimin ayrıcalıklı olarak yararlanabildiği toplumsal bir kaynağın var olması gerekir. Elbette bu kaynağın üretimi için gerekli olan üretim araçlarının tamamı veya önem arz edecek miktarının toplumun mülkiyetine ait olmaması, yani özel mülkiyette veya devlet özel mülkünde olması gereklidir. Böylece söz konusu kaynağın üretimi ve dağıtımı konusundaki kararların alınmasındaki süreçler toplumdan uzaklaştırılmış olur. Toplumsal örgütlenmeye hakim olan sınıf kaynağın yönetimine de sahip olduğu gibi doğal olarak bunu kendi lehine de kullanır.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Basit bir inceleme bugün yaşadığımız dijital dünyanın 21. yüzyıl demokrasilerinin mücadele ile kazanılmış sosyal demokrasi haklarından dahi ari olan vahşi orta çağ sömürüsü düzeninde olduğunu gözler önüne serecektir. Birkaç tane şirket (Microsoft, Oracle, Apple, Dell, Alphabet/Google, Amazon), dijital yaşantımıza ait kaynakların neredeyse tamamına hakimler. Sözleşmeler, ruhsatlar ve politik sermaye güçleri ile topluma bireylerin kullanım alışkanlıklarını yöneterek hakim oluyorlar. Bugün çağdaş yaşamda bilgisayarsız veya İnternetsiz yaşamak mümkün değilken bu yaşam kaynağına sahiplik(!) iddiası ile dünyayı şekillendiriyorlar. Bireylerin ve toplumların konuya ilişkin yapabilecekleri ise sınırlı durumda. Bahsedilen şirketlerin toplam sermayesi dünyadaki pek çok ülkenin toplamından bile fazla eder durumda. Bu şirketler toplumsal kaynakları sömürerek ve mahremiyet başta olmak üzere bireysel özgürlükleri talen ederek para kazanıyor ve tarihin diğer tüm sömüren sınıfları gibi üretim araçlarını ellerinde tutuyorlar. Bireylerin ise bu duruma karşı koyması için benzer şekilde sermaye ortaya koyması gerekiyor ve bu sermaye insanlar arasında eşit bulunan bir kaynak değil.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bu noktada bir gerçeklik ortaya çıkmakta. Toplum ve üretim araçları hızla dijital yönelimde şekil değiştirken bu kaynağa erişim, yararlanma ve korunma imkanları da toplumun genel eşitsizlik düzenini yansıtan hatta katlayan bir nitelikte eşitsiz dağılmakta.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Dijital dünyanın uyumlu vatandaşının ilk sahip olması gereken şey bilgi. Bilişim sistemlerine ve kullanımına ilişkin bilgi. Bu konuda formal bir eğitim veya bazen İnternet üzerinden erişilebilen kaynaklara ulaşım bile dünyada yaygın olarak sahip olunulan bir durum değil ve sadece gelişmiş ülekeler çevresinde yaşan insanların ayrıcalığı durumunda ki buna bu ülkelerdeki gelir adeletsizliğinin getirdiği erişim kısıtları eklenirse bir homojenliğin söz konusu olmadığı görülebilir. Bu durumda eğitim farklılığının bireyler arasında doğurduğu farkın kapanmasının pek mümkün olmadığı söylenebilir.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Dijital dünyanın ikinci gerekliliklerinden biri donanım. Nihayetinde dijital bir donanım olmadan biz analog insanların bu yeni dünyaya bağlanamayacağımız aşikar. Fakat günümüzde WEB&amp;rsquo;in giderek JavaScriptler ile ağırlaştığı, yazılımların giderek daha fazla kaynak talep ettiği bir durumda kişilerin yeterli(!) bir bilişim aygıtına erişimini garanti edecek bir ortam bulunmamakta. Bir bilgisayar sahibi olmanın lüks olduğu yerler hala var ve sadece bilgisayarın var olması değil bunun modern anlamda kullanılabilir olması da gerekiyor.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Her üretim aracı gibi dijital araçlarımız da öğrenmek, etkin şekilde kullanabilmek ve gerektiğinde geliştirebilmek için emek ve hali ile zaman gerektiriyor. Belki bu anlamda bildiğimiz eski dünyanın her aracından daha fazlasını gerektiriyor. Zengin batı medeniyetlerine ait olup bu ülkelerin zengin kesimlerinde bulunmayanlar için emek ve zaman çoğunlukla fazlası bulunmayan bir kaynak olarak yaşamsal giderlere özgülenmek zorunda. Bu koşullarda bir bilgisayar sadece bir eğlence aracı olarak bile zahmetli, pahalı ve gereksiz konuma düşebilmekte.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bu adaletsizlik her şekil ve koşulda kendini tüm toplumlarda göstermekte;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Bilişim teknolojileri ile uğraşanlar toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin yansıması olarak çoğunlukla erkek olmakta&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Eğitime veya donanıma sahip olamayan kesimler dönüşümün dışında kalmakta&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Dijital devrime son gençliklerinde yetişen kişiler bu alt kültürlere gençler kadar kolay dahil olamamakta, dolayısıyla kuşak farkı bir dezavantaj oluşturmakta&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Temel bilişim ihtiyaçlarına gücü yetmeyen insanlar şirketlerin sömürüsüne özgür olmayan yazılım ve servisler aracılığı ile erişmeye çalışmakta&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Mahremiyet şirketlerce pazarlanmaya (Apple) ve bir insan hakkı olmaktan bir meta olmaya sürüklenmekte, parası olmayanlar yaşam kaynaklarını hakları ile ödemek zorunda bırakılmakta&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Özgür alternatiflerle bir dijital yaşam sahibi olmaya çalışmak; eğitim, emek ve kapital sermayesi gerektirmekte bunlara zamanında erişimi olmamış bireylerin dezavantajlı durumu asla kapanmamakta&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Dijitalleşme sadece üretim araçlarını değil aynı zamanda tüketim araçları ile sosyal araçları da kapsamakta. Bu anlamda sadece üretime değil tüketime katılmak için de benzer bir yabancılaşmanın kurbanı olmak mümkün. Koşulsal olarak mücadele imkanlarından son 30 yılda fazlasıyla arındırılmış insanlık için hiç kontrol sahibi olmadıkları bir toplum düzeninde bireyin güçlenmesine ilişkin hiç bir umut kalmamakta. Bu durumun pratik olarak fazlasıyla yansıması bulunmakta;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Bu bakımdan pek çok yeni nesil dijital &amp;ldquo;hizmet&amp;rdquo; toplumsal araçları talan ederek eskiden pratik olarak var olmayan tekel aracılar haline gelmekte[1]. En temel insan ilişkileri bile tekelleşmekte[2].&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;İnsanlar dijital toplumun bir bileşeni olmaktan sadece tüketen ve sömürülen kaynaklar konumuna itilmekte[3].&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Bu anlamda sınıfsal bir birliktelik altında dijital dünya vatandaşları bir araya gelememekte ve günümüzde sahip olunan sınır ayrımları teknolojik açıdan pekişmekte[4].&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;İnsanlar mahremiyetlerini kaybetmekte ve kişisel bilgileri üzerinden kitlesel bir manipülasyona maruz bırakılmakta[5].&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Gig ekonomisi, dijital dönüşüm ile beslenen parça başı iş kavramı bir yaşantı halinde güvencesiz ve istikrarsız çalışmayı bir standart haline getirmekte.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Dünyada pek çok kurum ve insan bu gidişata karşı direnmekte ve alternatifler dahil olmak üzere çözümler üretmekte. Tüm bu insanların belki de en ortak noktası teknolojik ayrıcalıkların sahibi olan sınıfa ait olmaları. Sınıf aidiyeti bir kabahat olmamakla birlikte sınıfsal nitelikleri aşan ilerici çalışmalar yaparken kişilerin sahip oldukları ayrıcalıkların &amp;ldquo;doğal&amp;rdquo; kabullerine saplanmaları mümkün. Dijital mahremiyet çalışmaları yaparken şifreleme teknolojilerini öne çıkarırken bu işlemin berim yükünü kaldıramayacak donanımarla hayatlarını geçiren binlerce insan unutulmakta çünkü çözümlerin üretildiği çevrelerdeki en basit elektronik aygıtın bile işlem gücü dünya nüfusunun pek çoğunun erişemediği kadar yüksek olabilmekte. Benzer şekilde tüm çalışmaların yayınlanması için web ve özgür olmayan bazı diğer hizmetlerden yararlanılırken dünyada hala 56k modem ile internet bağlantısı kurabilen hatrı sayılır miktardaki insana erişememe ihtimali göz ardı edilmekte[3].&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Elbette bizi birbirimizden ayıran ayrıcalıkların farkına varmak mücadele için iyi bir başlangıç. Kimi mücadele alanları bu ayrıcalığın gölgesinde ilerlemek zorunda kalabilir, kimileri bu ayrıcalığın yarattığı sosyal çatışmaları doğrudan değiştirmeyi hedef alabilir. Önemli olan dijtal bir insan medeniyetinin kurulduğu bu ilk günlerde geleceğin temelinin birliktelik üzerine atılması. Gerçek birlikteliğin de mutlak özgürlük olmadan gerçekleşmeyeceğinin bilincine varılması.&lt;/p&gt;
&lt;pre&gt;&lt;code&gt;Referanslar:
1: http://u.oyd.org.tr/zt0
2: http://u.oyd.org.tr/dtn
3: http://u.oyd.org.tr/D5Y
4: http://u.oyd.org.tr/xlc
5: http://u.oyd.org.tr/mhr
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;</description>
</item>
<item>
<title>Bugün özgür yazılım her zamankinden daha önemli v2.0</title>
<link>https://www.oyd.org.tr/yazilar/bugun-ozgur-yazilim-neden-daha-onemli/</link>
<pubDate>Fri, 27 Mar 2020 00:38:03 +0300</pubDate>
<guid>https://www.oyd.org.tr/yazilar/bugun-ozgur-yazilim-neden-daha-onemli/</guid>
<description>&lt;p&gt;&lt;em&gt;Neslihan Turan&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bugün özgür yazılım her zamankinden daha da önemli[1]. İnsanlar olarak fiziksel hayatlarımızdan çekilerek, eğer yeterince ayrıcalıklıysak[2], dijital hayatlarımıza taşındığımız kitlesel bir göç yaşıyoruz. Evlerimize çekilmiş; film seyrederken, uzaktan eğitim alırken, iş toplantılarımıza katılırken veya sosyalleşirken kullandığımız yazılımlar, bu yazılımların tanıdığı özgürlükler[3] doğrudan bizim özgürlük meselemizdir. Şu anda yaşanılan kitlesel dijitalleşme ile birlikte her zaman olduğundan daha hissedilir şekilde, toplumun özgürlüğünün meselesidir.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Geleneksel okulunuzda sınıflarınıza dağılırken, her sabah kapıda bir şirketin sizi özgürlüklerinizi kısıtlayan bir lisans sözleşmesini imzalamaya mecbur bırakıldığınızı düşünün. Okul kitabınızı eve götürme, arkadaşlarınızla paylaşma, kitabınızın üstüne notlar alma, kitapta yazanları deftere geçme, kitabın bazı &amp;ldquo;yasaklanan&amp;rdquo; sayfalarını okuma veya sayfalarını yırtıp kağıttan uçak yapma özgürlüğünüzün bir şirketin tahakkümüne girdiğini düşünün. Bu kitabın yalnızca o şirket tarafından üretilen bir gözlükle okunabildiğini, içindeki bilgilerin de sizin haberiniz olmadan değiştirilebildiğini de bu kurguya ekleyin. Oldukça anlamsız görünüyor değil mi? Şimdi bunun eğitim hakkınıza uzaktan erişirken başınıza geldiğini hayal edin. Sistemde özgür olmayan yazılımların kullanılması, kullanılan içeriğin özgür lisanslanmaması, materyallerin özgür olmayan bir belge formatında bulunması veya DRM ile kısıtlanması[4] durumunda, bahsettiğimiz absürt kurgu, bizim yeni yakın geleceğimiz olabilir. En temel haklarınızdan birine erişebilmek için özgürlüğünüzü feda etmek zorunda bırakılmakla mücadele etmez miydiniz?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Krizler, farklı yıkıcılık ve etki alanlarıyla tarihin olağan parçaları olarak belirmeye devam ediyor. İçinde bulunduğumuz salgın, bulaşıcılık yönüyle sınıf bariyerini aşarak herkesi etkilemesi ve olumsuz sonuçlarını hızlı göstermesi sebebiyle, kapitalizm ve iklim krizinden farklı olarak, toplumun önlem mekanizmalarını harekete geçirebilmiş durumda. Bu devinim geleneksel üretim biçimlerini, sosyalleşme şekillerimizi, sanatı yapma ve aktarma yöntemlerimizi, yani yaşamın şeklini etkisi altına alırken; hayatta kalma arzusu, şirketlerin ekonomik çıkarlarını koruma kaygısıyla normalleştirilen kavramları alaşağı ediyor. Bu yüzdendir ki; New York valisinin, maske için öncekinden 10 kat daha fazla ödemesine tepkiyle, tıbbi malzeme üreten tüm şirketlerin kamulaştırması çağrısı yaptığı bir güne şahit olduk[5].&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;İnsanlığın ortak bilgisi üzerinde patentler aracılığıyla yasal bir tahakküm kurulmasının meşru olduğu ve bunun bilimsel gelişmeye ve topluma katkısı olacağı sanrısı kaybolmakta. Tekeller ve onların ticari çıkarları doğrultusunda hareket eden ilaç şirketlerinden kamu yararına hareket etmelerini neden bekliyoruz[6]? Büyük ilaç şirketleri çok kazanç sağlamayacakları ölümcül bulaşıcı hastalıklar üzerinde çalışmak yerine kazanç sağlayabilecekleri konulara, mesela kellik veya sivilce tedavisine, odaklanırlar[7]. Beklenen SARS-CoV-2 aşısı da bulunduğunda (tabi insanlığın virüslere dair biriktirdiği kolektif bilgisini kullanarak bulunmuş olacak), çok geçmeden yozlaşmış patent ızdırabıyla buluşacak ve tüm insanlığın geleceği bir ilaç şirketinin kar zarar eğrisi üzerinde kendi yerini bulacak.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bilginin özgürlüğü için mücadele eden alt kültürler ise ivedilikle kamu yararına harekete geçiyorlar. Bu dayanışma duygusu, mevzubahis topluluklarda sıklıkla rastladığımız bir durum, örneğin 2010 Haiti depreminde, OpenStreetMap ile alanın gönüllülerce haritalanmasını hatırlayabiliriz. Virüs hakkında doğru bilgi kaynakları üretmek için emek haryacanlardan tutun da, üç boyutlu yazıcılar kullanılarak tıbbi techizat üretimi yapan ekiplere[9], becerileri dahilinde halkın bilgisini ona geri ödeyen topluluklar oluştu. Bu tıbbi techizat üretim çalışmaların bir kısmı şirketlerin kazançlarını azalttıkları ve tasarımı itibariyle kusurlu, kırılgan, patentlerinin ihlal edildiği bahanesiyle baltalanmaya çalışıldıysa da biliyoruz ki özgür yazılım gibi özgür donanım da özgür toplumun bileşenlerindendir. Nasıl ki çakmak taşıyla ateş yakmamız veya bir sopanın ucunu sivriltip onu alet olarak kullanmamız patentlerle engellenemezse, tıbbi araçların üretimi de diğer tüm araçlar gibi kimsenin tekelinde olamaz. Ne kadar karmaşık olursa olsun her donanım, kullanılan ilk alet gibi insanlığın ortak bilgisinin ürünüdür ve ona aittir. Salgın anında bu ihtiyacın su yüzüne çıktığı üzere dün, bugün ve yarın donanım özgürlüğünü tüm bilginin özgürlüğü ile birlikte savunuyoruz[10].&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Devlet ve şirketlerin tüm kaynaklarına rağmen kifayetsizliği ortadayken, bu inisiyatiflerin acil duruma refleks gösterebilmelerinin sebebinin, olağan durumda da özgür bilgi için mücadele eden örgütlü yapıların varlığı olduğunu görmezden gelmemek gerekir. Acil bir durumda eğitim dijitalleşecekse, özgür bir eğitim yazılımı (örneğin Moodle), sağlık personeli için yüz kalkanları basılacaksa özgür belge formatları (örn. stl), virüsün yayılımının kalman filtresiyle tahmini yapılacaksa özgür bir programlama dili (örn. R), bir hastane bilgi sistemi gerekiyorsa özgür bir yazılım (örn. GNU Health) insanlığın ortak üretimi ve malı olarak özgürlüğümüzü ihlal etmeden kullanılabilir. Bu olağan dışı süreçte yine bilgi özgürlüğü adına gibi görünen, ancak aslında çok temelden özgürlükle çatışan, bir davranış daha gözlemliyoruz. Bazı akademik yayınlar, kabuklarına çekilen insanlar okuyabilsinler diye yayınlarını &amp;ldquo;açık erişime&amp;rdquo; açtılar[11]. Bu noktada bir soru beliriyor, bunca zaman, hayatlarımız olağan akışındayken, bu akademik yayınlara erişmemiz, onları okumamız istenmiyor muydu yani? Hal böyleyken açık erişim ağzınıza bir parmak bal çalıp, aynı zamanda özgürlüklerinizi de çalmaya devam etmektir. Bilim, insanlık tarafından ve insanlık içinken; bu yayınların bunca zaman erişim kısıtlamalarına tabi tutulması ile devletin bir web sitesini sansürlemesi arasında teknik olarak bir fark yoktur. İkisi de çoğunlukla yasaldır. Sorun meşru olmayışlarıdır.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Günlerdir yapılan #evdekal çağrısının sebebi, bu konunun yalnızca bizim bireysel sağlığımızla ilgili olmayışıdır. Evde kal çağrıları toplumun bütün olarak güvende kalabilmesi için bireysel fedakarlık talebinde bulunmakta ve &amp;ldquo;kişisel özgürlüğü&amp;rdquo; adına sokağa çıkanları herkesi tehlikeye attıkları gerçeği karşısında ayıplamaktadır. Özgür yazılımlar kullanmamaya tam da aynı sebeple, şahsi bir tercihmiş gibi yaklaşamayız[12]. Bu sözde şahsi tercih, diğer tüm insanların özgürlük hakkından çalmak anlamına gelir. İmkan varken özgür yazılımlar ve hizmetler kullanmayarak boyun eğdiğimiz haksızlıkları, içinde bulunduğumuz topluluklara bir virüs gibi bulaştırdığımızı söylersek, yersiz bir benzetme yapmış olamayız. Her yaygınlık kazanan özgür olmayan yazılım ve hizmet toplumun kaynaklarından ve özgürlüğünden çalmakta ve semirmekte. O yüzden ekliyoruz,&lt;br&gt;
#evdekalınveözgürleşin!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Çoğu sorun yaşantımızın günlük bir parçasıdır ancak bazı olaylar bizim dünyayı algılayış şeklimizi değiştirmek ve esas sorunları görünür kılmak gibi bir güce sahiptir. Yaşadığımız salgının ortak deneyimleri, yaygınlaşan dijital yaşamlarımızın getirdiği değişiklikleri belirginleştirdi. Dijital yaşamlarımızın en temel sınırları &amp;ldquo;mülkiyet&amp;rdquo; kavramları ile şekilleniyor. Bu noktada ortaklığı neredeyse olmayan patent, marka ve telif konularını hatalı bir şekilde kapsamaya çalışan sözde &amp;ldquo;fikri mülkiyet&amp;rdquo; şemsiyesini[13] tartışmalı, özgür yazılımlar, özgür donanımlar ve özgür belge biçimlerini konuşmalıyız.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Analog hayatlarımızla dijital yeni yaşantımız arasındaki sınırlar bulanıklaşırken eski hayatlarımızdaki haliyle özgürlük kavramının, dijital bir kopyasını oluşturmazsak absürtün olağanlaşmasını kanıksamak zorunda kalacağız. Tüm insanlığa ait olan bilgi, zincirlerinden kurtarılmalıdır. Kurtarılmalıdır ki; medeniyeti bugünlere getiren bilgi paylaşımı geleceğimizi de aydınlatsın. Yaşam konusu donanımların patent zincirlerine vurulduğu, bilimsel araştırmaların kar için yağmalandığı bir dünyanın geleceği olamaz. Dolayısıyla bu metin özgür yazılım ve tüm özgürlükler için bir mücadele çağrısıdır.&lt;/p&gt;
&lt;pre&gt;&lt;code&gt;Referanslar:
1: u.oyd.org.tr/fsmi
2: u.oyd.org.tr/aaot
3: u.oyd.org.tr/oy
4: u.oyd.org.tr/drm
5: u.oyd.org.tr/Xra
6: u.oyd.org.tr/qdY
7: u.oyd.org.tr/mw4
8: u.oyd.org.tr/MIJ
9: u.oyd.org.tr/Py6
10: u.oyd.org.tr/do
11: u.oyd.org.tr/l2d
12: u.oyd.org.tr/otd
13: u.oyd.org.tr/fm
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;</description>
</item>
<item>
<title>DRM tehlikesi</title>
<link>https://www.oyd.org.tr/yazilar/drm/</link>
<pubDate>Fri, 27 Mar 2020 00:38:03 +0300</pubDate>
<guid>https://www.oyd.org.tr/yazilar/drm/</guid>
<description>&lt;p&gt;&lt;em&gt;Özcan Oğuz&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Favori kitabevinizden satın aldığınız bir kitabı, yalnızca evinizin salonunda bulunmak zorunda olan, Kardeşler Mobilya&amp;rsquo;dan alınma bir koltuğa oturarak okuyabildiğinizi ve üzerine de Portakal Kalem üretimi siyah renk bir kalemle not alabildiğinizi hayal edin. Bunun haricinde yapacağınız her türlü okumanın da yasak olduğunu. Bu kitabı sadece Gomore marka bir kitaplığa koyabildiğinizi, hatta bir sabah kalktığınızda kitabın kitaplığınızdan &amp;ldquo;sözleşmesinin bittiği&amp;rdquo; gerekçesiyle yok olduğunu. Saçma gibi geliyor değil mi? Ama artık bu bir gerçek, DRM yüzünden.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Hayatlarımızı dijital dünyaya bu denli göç ettirmeden önce, medyaları çoğunlukla fiziksel olarak edinerek kullanmaktaydık. Örneğin müziklerimiz kasetlerde veya CD&amp;rsquo;lerde duruyordu, eğer müzik dinlemek istiyorsak ya bir dükkana gidip fiziksel olarak o albümün bir nüshasını alıp evdeki kasetçalarımıza takıp keyfimize bakmamız, ya da akşama kadar radyonun başında sevdiğimiz şarkının çalmasını beklememiz gerekiyordu. Filmler için de durum benzerdi, filmler VHS ya da Betamax gibi kaset medyalarda ya da DVD&amp;rsquo;lerde (bir dönem ise maalesef VCD&amp;rsquo;lerde) satılıyordu, filminizi alıp ya da kiralayıp, soğuk bir bira ve atıştırmalıklar eşliğinde istediğiniz gibi izleyebilirdiniz, eğer evinizde o medyayı oynatabilecek bir oynatıcı varsa tabi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Müzik veya film gibi dijital medyalarda hep bir &amp;ldquo;format savaşı&amp;rdquo; [1] vardı, bir film Beta&amp;rsquo;ya çıkar sizde VHS vardır, MiniDisc oynatıcı almışsınızdır sevdiğiniz sanatçının sadece kaset albümü çıkmıştır, hayranlık duyarak aldığınız LaserDisc oynatıcınız için bir de bakmışsınız artık film çıkmıyor&amp;hellip; Bu sorunları yaşamadığımız yegane medya ise kitaplar olmuştur, gözleriniz görüyorsa ve ortam yeteri kadar aydınlıksa kitap okumanızın önünde bir engel yoktur, hatta körler için Braille alfabesinde yazılan kitaplar vardır. Kitaplar optik ve bant medyalar gibi dayanıksız da değildir ayrıca, ciddi şekilde ıslanmadığı, &amp;ldquo;yakılmadığı&amp;rdquo; [2] veya gümüşçükler tarafından yenmediği sürece çoğunlukla dayanır, 20 sene öncesinden sorunsuz çalışan bir kaset bulmak imkansıza yakınken, 16. yüzyılda basılan kitaplar olduğu gibi durmaktadır.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Konu sadece dayanıklılıktan veya medyayı kullanabilme özgürlüğünden ibaret değildir, bir film, albüm veya kitap &amp;ldquo;nüshası&amp;rdquo; satın aldığınızda o nüsha artık sizindir. Aldığınız bir DVD filmi ister DVD oynatıcıya takarsınız, ister bilgisayarınızda izlersiniz; medyanın dayanıksızlığını göz önüne alıp &amp;ldquo;ripleyip&amp;rdquo; bilgisayarınıza kopyalayabilirsiniz, filmi izlemek isteyen bir arkadaşınıza verebilirsiniz, üzerine gülen suratlar çizebilirsiniz, en nihayetinde de eğer ondan kurtulmak istiyorsanız satabilirsiniz. Kitaplar için de durum çok benzerdir, istediğiniz yerde okuyabilir, fotokopisini çekebilir, kitabı tarayabilir, sandalye olarak kullanabilir, bir kütüphaneye bağışlayabilirsiniz. Çünkü kitabın veya DVD&amp;rsquo;nin içerisideki veri sizin olmasa bile, &amp;ldquo;nüshası&amp;rdquo; sizindir.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ancak mevcuttaki dijitalleşme içerisinde, fiziksel medyalardan dijital akışlara doğru bir eğilim içerisindeyiz. Normalde fiziksel medyada istense de uygulanamayan özgürlük kısıtlamaları maalesef ki dijital mecralarda uygulanabilir hale geldi. Spotify&amp;rsquo;dan dinlediğiniz bir müziği, &amp;ldquo;Premium&amp;rdquo; aboneliğiniz bitince cihazınıza indirmiş olsanız dahi dinleyebilir misiniz? Netflix&amp;rsquo;te var olan bir diziyi video oynatma yeterliliğine sahip olsa bile &amp;ldquo;Netflix uygulaması&amp;rdquo; çalışmayan bir cihazda izleyebilir misiniz? İşte bunları yapmanızı engelleyen &amp;ldquo;teknoloji&amp;rdquo; DRM&amp;rsquo;dir.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;DRM, orijinal açılımıyla &amp;ldquo;Dijital Haklar Yönetimi&amp;rdquo;, doğru ifadesiyle &amp;ldquo;Dijital Kısıtlamalar Yönetimi&amp;rdquo;; indirilebilir, çevrimiçi veya aktarılan medya içeriklerinde kullanılan bir tahakküm aracıdır. Satın aldığınız, parasını ödediğiniz medyayı, kendiniz için bile olsa kullanmanızı, kopyalamanızı, paylaşmanızı veya yedeklemenizi engeller. Bunun ötesinde, DRM’in pratik zararları şunlar olabilir; bir filmi izlemek için erişilebilirlik araçlarına ihtiyaç duyuyorsanız bunları kullanamayabilirsiniz, sahibi olduğunuz medyaya istediğiniz zaman istediğiniz şekilde erişemeyebilirsiniz; türetimin ve hacklemenin doğasından gelen yaratıcılığınız, bu kısıtlamalardan dolayı yontulabilir. Hepsinden önce, DRM’in beraberinde getirdiği tahakküm mekanizmaları bireysel özgürlüklerinizi ihlal eder.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Amazon&amp;rsquo;dan bir e-kitap &amp;ldquo;satın aldığınızda&amp;rdquo;, ki kitabı aslında satın alamazsınız, yalnızca kitabı belirli koşullar dahilinde &amp;ldquo;okuma hakkını&amp;rdquo; [3] edinirsiniz, ilk paragrafta bahsedilen durumu canlı canlı yaşarsınız. Kitapları yalnızca Amazon&amp;rsquo;un ürettiği Kindle cihazlarında okuyabilir, onun istediği yerlere not alabilirsiniz. Hatta mahremiyetinize [4] de saygı gösterilmez, aldığınız notlar Amazon tarafından okunur.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Çok ironik bir biçimde, Amazon kullanıcıların &amp;ldquo;satın aldıklarını düşündükleri&amp;rdquo; George Orwell&amp;rsquo;in 1984 kitabını, kitabın yayıncısıyla olan sözleşmesinin bittiği gerekçesiyle uzaktan silmiştir [5]. Bu hissi anlamak için şöyle hayal edin, bir gece uyumadan önce 1984&#39;ü okuyorsunuz, kitaplığınıza koyuyorsunuz, sabah kalktığınızda bulamıyorsunuz. Çiftartı iyi!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Hatta DRM marifetiyle özgürlüğümüzü ortadan kaldırmaya yemin etmiş bazı firmalar, kitaplarının &amp;ldquo;lisans sözleşmelerine&amp;rdquo; kitabı yüksek sesle okumanızın yasak olduğuna dair bir madde eklemekten bile utanmamışlardır.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Son tahlilde, DRM özgürlüğümüze düşman bir yapıdır, tasarımı gereği kusurludur [6]. Ancak elbette DRM olmadan dijital dünyadan faydalanmak da mümkündür, eskiden olduğu gibi fiziksel medyalar kullanarak, kullanıcılarını DRM&amp;rsquo;e zorlamayan hizmetleri tercih ederek [7], mümkün olmayan durumlarda ise bilgiyi ve veriyi &amp;ldquo;özgürleştirerek&amp;rdquo; DRM&amp;rsquo;siz yaşayabilir ve özgürlüğünüzü koruyabilirsiniz.&lt;/p&gt;
&lt;pre&gt;&lt;code&gt;Referanslar:
1: u.oyd.org.tr/UI9
2: 451°F
3: u.oyd.org.tr/JEy
4: u.oyd.org.tr/mhr
5: u.oyd.org.tr/wat
6: u.fsf.org/dbd
7: defectivebydesign.org/guide
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;</description>
</item>
<item>
<title>Neden açık kaynak değil özgür yazılım?</title>
<link>https://www.oyd.org.tr/yazilar/acik-kaynak/</link>
<pubDate>Fri, 27 Mar 2020 00:38:03 +0300</pubDate>
<guid>https://www.oyd.org.tr/yazilar/acik-kaynak/</guid>
<description>&lt;p&gt;&lt;em&gt;Özcan Oğuz&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Her özgür yazılım açık kaynaktır ancak her açık kaynak özgür yazılım değildir. Bunu daha doğru anlayabilmek için özgür yazılımın tarihine biraz göz atmak gerekir. Özgürlük kavramı, ancak ortada bir tahakküm aracı mevcut olduğunda anlam kazanır; nasıl ki binlerce yıl önce ortada hiçbir devlet yokken ve mülkiyet tanımlanmamışken toplumsal bir özgürlük mücadelesi ve dahi özgürlük kavramının kendisi söz konusu değilse, mülk yazılımlar ortaya çıkmadan önce de özgür yazılım kavramına ihtiyaç duyulmamıştı.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Yetmişli yıllarla birlikte bilişim dünyasındaki bütün yazılımlar mülk hale gelmişti. Seksenlere girilirken, bir bilişim sisteminin maliyetinin çoğunu artık yazılımlar oluşturmaktaydı. Dolayısıyla bilgisayarlar çoğunlukla şirketlerde ve üniversitelerde bulunmaktaydı. Burada &amp;ldquo;Ama benim Commodore 64&#39;üm veya Amstrad&#39;ım vardı&amp;rdquo; diyenleriniz olabilir, ama onlar &amp;ldquo;ev bilgisayarları&amp;rdquo; veya &amp;ldquo;mikrobilgisayarlar&amp;rdquo;, bahsettiğim konunun dışındalar.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bu süreçte, binlerce dolar ödeyip satın aldığınızı düşündüğünüz yazılımları aslında satın almış olmuyordunuz, sadece yazılım size belirli koşullar altında kullanmanız için lisanslanıyordu. Yazılım artık ticari bir üründü, ama diğer ticari ürünlerden çok önemli bir farkı vardı. Elinizde 1 ton buğday olduğunu düşünün. Yaptığınız her satışta elinizdeki buğday azalacak ve en nihayetinde bitecektir. Bunun haricinde buğdayı elde etmek için yaptığınız elle tutulur masraflar vardır; traktörlerin ve biçerdöverlerin yaktığı mazot, tarlada çalışan tayfanın yevmiyeleri, buğdayın tarladan depoya ve depodan satılan yere nakliye hizmetleri, buğdayların konulduğu çuval&amp;hellip;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Yazılım buradaki farkı şu, eğer elinizde bir tane yazılım varsa istediğiniz kadar satın elinizdeki yazılım &amp;ldquo;azalmayacaktır&amp;rdquo;. Depolaması ve nakliyesi ya masrafsız ya da birkaç disket kadar masrafa sahiptir. Ayrıca yazılımı oluştururken illa ki &amp;ldquo;tayfa&amp;rdquo; çalıştırmak zorunda değilsiniz, kendi başınıza da yazmış olabilirsiniz.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ayrıca bir yazılımı temelde &amp;ldquo;sıfırdan oluşturmuş&amp;rdquo; olmanız mümkün değildir. Yazdığınız her yazılım, insanlığın ortak birikiminin bir ürünüdür. Bilgi, insanlık tarihi boyunca kümülatif olarak mevcut noktaya gelmiştir. Yazılımı geliştirirken de, bu birikimden faydalanırız; matematikten, fizikten, elektronikten ve bunların alt dallarından yazılımın yazıldığı donanımdan üzerinde geliştirildiği işletim sisteminden, yazılımın yazıldığı programlama diline ve onun derleyicisine kadar pek çok parça, çok ayrı zamanlarda çok ayrı insanlar ve topluluklar tarafından geliştirilmiştir. Bu koşullar altında yazılımın &amp;ldquo;yaratıcısı&amp;rdquo; olarak bu yazılımı &amp;ldquo;mülk edinmek&amp;rdquo; ve insanların yazılıma erişimini kısıtlamak ne kadar doğrudur?&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;1983 yılında Richard M. Stallman, MIT&amp;rsquo;deki ofislerinde bulunan bir yazıcıda yaşadığı bir kağıt sıkıştırması sorununu, yazıcının bellenim (firmware) yazılımı mülk olduğu için tüm imkanlara sahipken çözemedi ve bu noktadan hareketle özgür yazılım kavramını ortaya atmıştır. Ayrıca dönemin en yaygın kullanılan işletim sistemi olan UNIX&amp;rsquo;in, bire bir uyumlu bütünen özgür bir halini oluşturmak için GNU işletim sistemi projesini başlatmıştır. Çünkü kendi ifadesiyle &amp;ldquo;bir yazılımı sevdiyseniz onu başkalarıyla paylaşabilmeniz gerekir&amp;rdquo;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bu noktada yazılım özgürlüğü de ilk defa ifade edilmiştir. Bir yazılımın özgür olabilmesi için dört temel özgürlüğü sağlaması gerekir:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Kullan: Yazılımı her koşulda kullanabilme özgürlüğü.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Araştır: Yazılımın nasıl çalıştığını anlama ve onu değiştirebilme özgürlüğü.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Paylaş: Yazılımı kopyalama ve paylaşma özgürlüğü.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Geliştir: Yazılımı değiştirip, değiştirilmiş ve geliştirilmiş hallerini dağıtma özgürlüğü.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Bu noktadan itibaren yıllar içerisinde geliştirilmeye devam edilen GNU işletim sistemi, en nihayetinde 1991 yılında geliştirilmeye başlanan Linux çekirdeği ile bir araya geldi ve bugün kullandığımız GNU/Linux işletim sistemi ortaya çıktı. GNU/Linux başta olmak üzere bu süreçte geliştirilen bütün özgür yazılımlar tek bir ortak amaç doğrultusunda yazıldı: Kullanıcıların özgürlüğünü sağlamak.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ancak özgürlük, kendi başına politik bir kavram olarak vardır. Bir tahakküm unsuruna karşı bir mücadele doğrultusunda var olur. Özgürlükten söz ettiğinizde, doğal olarak taraf olur ve özgürlüğünüzü elinizden almaya çalışan bir şeye karşı cephe alırsınız. Yazılım özgürlüğü özelinde bu durum bazı insanları rahatsız etmekteydi, çünkü yazılım özgürlüğü doğası ve karakteristiği gereği politik bir alan olarak var olmak durumundaydı ancak dönemin özgür yazılım topluluğu içerisinde apolitik olmak isteyen bir kitle mevcuttu. Bununla beraber, şirketler ve devletler &amp;ldquo;özgür yazılım&amp;rdquo; ifadesinden ve özgürlük felsefesinden pek hoşnut değildi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bu gelişmelerle birlikte 1998 yılında ilk defa &amp;ldquo;açık kaynak&amp;rdquo; tanımı &amp;ldquo;özgür yazılım&amp;rdquo; ifadesinin yerine ortaya atıldı. Açık kaynak, özgür yazılımın politik duruşu ve felsefik yaklaşımının aksine, kullanıcıların ve geliştiricilerin katılımını ve yazılımın oluşumu ve gelişimini, kalitesini ön plana alan pragmatik bir yaklaşım olarak ortaya çıktı. Başlarda bütünen özgür yazılımın yerini alması istense de, doğal olarak topluluk buna karşı çıktı. Çünkü topluluğun içerisinde konuyu yalnızca yazılım geliştirme olarak değil, bir özgürlük mücadelesi olarak addeden çok geniş bir kitle mevcuttu.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bu noktada bir ayrımı daha yapmak gerekir, &amp;ldquo;açık kaynak&amp;rdquo; ve &amp;ldquo;açık kaynak kod&amp;rdquo; da birbirinden ayrı iki kavramdır. &amp;ldquo;Açık kaynak kodlu yazılım&amp;rdquo;, kaynak koduna erişebildiğiniz herhangi bir yazılım anlamına gelir. &amp;ldquo;Açık kaynak&amp;rdquo; ise, özgür yazılıma benzer şekilde kullanıcıların bazı &amp;ldquo;haklarını&amp;rdquo; tanımlar. Örneğin TrueCrypt ismindeki bir disk şifreleme yazılımı, &amp;ldquo;açık kaynak kodludur&amp;rdquo; ancak yazılımı çalıştırabilmek bazı koşullara bağlandığı için ve yazılımın kopyalanması hususunda bazı noktalara şerh düşüldüğü için &amp;ldquo;ne özgürdür ne de açık kaynaklıdır&amp;rdquo;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Özgür yazılım ve açık kaynak arasındaki temel fark, yaklaşım farkıdır. Özgür yazılım kullanıcının özgürlüğünü esas alır, temel dayanağı budur. Mülk olanın ve mülk edinmeye çalışanın karşısında durur. Basın özgürlüğü gibi, ifade özgürlüğü gibi, düşünce özgürlüğü gibi bir özgürlük mücadelesidir. Açık kaynak ise bir yazılım geliştirme stratejisidir, yazılımın gelişmişliğini ön plana alır. Daha çok katılımcıya ulaşmaya ve daha kaliteli yazılımlar elde etmeye çalışır.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Eğer özgür olmak ve özgürlük sizin için önemliyse, özgür bir dünyada yaşama hayaliniz varsa &amp;ldquo;özgür yazılım&amp;rdquo; kavramını kullanın. Özgürlüğün kişisel tercihiniz olmadığını, ancak hepimiz özgür olmak için çabaladığımızda gerçekten özgür olabileceğimizi unutmayın.&lt;/p&gt;
</description>
</item>
<item>
<title>Mahremiyet nedir?</title>
<link>https://www.oyd.org.tr/yazilar/mahremiyet/</link>
<pubDate>Sun, 23 Feb 2020 09:06:00 +0300</pubDate>
<guid>https://www.oyd.org.tr/yazilar/mahremiyet/</guid>
<description>&lt;p&gt;Mahremiyet, gizlilik ile eş anlamlı değildir. Mahremiyet, yapılan veya bilinen şeyin ne olduğu bilinse bile içeriğinin gözlenmemesidir. Bu bakımdan çok temel, insan olmanın neredeyse yapı taşı olan bir beklentidir. Homo Sapiens Sapiens olarak gelişimimizi borçlu olduğumuz etkenlerden biri dedikodu yapmamızdır. Bir topluluk içindeki ilişki dinamiklerinin tespitine yarayan bu özellik topluluğun faydasına ama bireylerin olasılıkla zararına çalışan bir mekanizma. Nihayetinde herkesin sır olarak gördüğü veya varlığı tahmin edilse bile kesinlik kazanması istenmeyen olgular insanlar olarak bizimle hep var oldu. Mahremiyet tam olarak bu olguların özel kalmasının konusu.&lt;/p&gt;