# Mobil Cihaz Tercihi

<!-- toc -->

Cihazınızı içinde bulunduğunuz duruma göre seçmelisiniz:

* **Yüksek Risk**: Şayet ulus devletler ve şirketler gibi yüksek bütçeli bir grubun hedefi olduğunuzu veya olabileceğinizi öngörüyorsanız.
* **Orta Risk**: Hali hazırda hedef olmadığınız ve ihtimal görmediğiniz halde bir görece yüksek kabiliyetlere sahip saldırgana karşı kolay lokma olmayı tercih etmiyorsanız.
* **Düşük Risk**: Taşınabilir cihazlarınızı hassas veriler için kullanmıyor veya düşük miktarda veri işliyorsanız.

## Yüksek risk

Eğer riskiniz yüksek ise, **telefonları hassas hiç bir şey için kullanmamanız tavsiye edilir.** Bunun pek çok sebebi bulunmakta:

1. Sorunların başında tüm telefonların sizi kablosuz telefon ağına (hücresel ağ) bağlayan, "[baseband modem](https://en.wikipedia.org/wiki/Baseband_processor)" olarak adlandırılan bir donanım içermesi ve bu cihazların doğal olarak bir takip sistemi olmasıdır. Bu modemler özel mülktür ve uzaktan kötüye kullanılabilecek pek çok güvenlik açığı içerme ihtimalini taşımaktadır. Bu açıklar takip edilmenizden, tüm iletişiminizin ve ortamınızın dinlenmesine kadar ilerleyebilir.

2. [Replicant](https://www.replicant.us/) tamamen özgür bir Android dağıtımı olarak sadece belirli cihazlar üzerinde çalışmaktadır. Çalıştığı cihazların temel özelliği baseband modem'i işlemciden izole etmenin bir imkanı olmasıdır. Replicant aynı zamanda, cihaz  üzerindeki, Wi-Fi, Bluetooth, GPS gibi donanımları özgür sürücüleri bulunmadığı için çalıştırmaz. Şayet mobil cihaz kullanmanız gerekiyorsa ve bu cihaz ile önemli veriler işleyecekseniz Replicant kurulu bir telefon iyi bir tercih olabilir.

Cep telefonlarına alternatif olarak Wi-Fi desteği olan ama hücresel ağa bağlanmayan bir tablet satın alabilirsiniz. Bu tip cihazlar baseband modem içermemektedir ve uzaktan saldırılara karşı çok daha dayanıklıdır. Sadece Wi-Fi içeren bir cihaz ile hala hücresel ağa, ayrı bir taşınabilir hotspot cihazı ile bağlanabilirsiniz.

NOT: Uçak modu yeterli değildir. Cihazınıza bağlı olarak, uçak modunda bile baseband modem hala çalışıyor ve cihazınızı saldırılara açık tutuyor olabilir.

Tavsiye edilen sadece Wi-Fi destekleyen cihazlar:

_Güncellenecektir (1 Ağustos 2020)_

#### Orta risk

Taşınabilir cihazınızda; devletler, şirketler veya meraklı insanlar tarafından elde edilmesini istemediğiniz hassas veriler mi var? Elbette var, herkesin var! Bu durumda, biri cihazınızı bulduğunda veya çaldığında onların işini olabildiğince zorlaştırmak istemeniz çok doğal.

Şayet hiç uğraşmayacağım diyorsanız, kendinizi Apple şirketinin sinsi yumuşak kollarına bırakıp modern bir iPhone alabilirsiniz. Pek çok gerçek olayda bu cihazlara örgütlü devletler dışında kolaylıkla erişilemediği görüldü. Lakin Apple şirketinin Çin ile yaşadığı aşk, yakın zamanda özgür olmayan yazılımında bulunan açıklar ve İsrailli bir şirketin 1000 ABD dolarına her iPhone'un kilidini kırabildiği iddiası ile yaşamanız gereklidir.

Tavsiyemiz uygun bir cihaz alarak üzerinde [GrapheneOS](https://grapheneos.org/) veya [LineageOS](https://lineageos.org/) Android dağıtımları çalıştırmanız ve Google, Facebook gibi casusluk şirketlerinin yazılımları da dahil özgür olmayan yazılımlar **çalıştırmamanızdır**. _GrapheneOS_ ve _LineageOS_ piyasadan alabileceğiniz pek çok cihaza kolaylıkla kurulabilen ve mahremiyetinize önem veren toplulukların geliştirdiği işletim sistemleridir.

Tavsiye edilen cihazlar:

* **[LineageOS için](https://lineageos.org/)**;
	* [LG G3](https://wiki.lineageos.org/devices/d855) Türkiye'de kolaylıkla bulunabilen, temizi için biraz araştırma gerektiren ama zamanına göre çok iyi donanıma sahip bir cihazdır. LineageOS kurulumu rootlama gereğinden dolayı biraz baş ağrıtabilir ama fiyat/performansta çok başarılıdır. Ancak LG G3 cihazlar, kronik olarak anakart arızası yaşayabilmektedir. Bu durumu göz önünde bulundurmanızı tavsiye ederiz. Bataryası çıkarılabilmektedir.
	* [Xiaomi Redmi Note 7](https://wiki.lineageos.org/devices/lavender) Bir üst modeline (Xiaomi Redmi Note 8) kıyasla fiyat olarak daha uygun bir seçenektir. USB-C desteklediği için de geleceğe dönük rahat etmenizi sağlar. Ancak NFC desteği **bulunmamaktadır**.
	* [Xiaomi Redmi Note 8/8T](https://wiki.lineageos.org/devices/ginkgo) Çok daha modern bir donanım olarak Redmi Note 8 performans isteyen kullanıcılar için iyi bir tercih olabilir. USB-C desteklediği bulunmaktadır. Ancak Xiaomi Redmi Note 8 modelinin de NFC desteği **bulunmamaktadır**.

* **[GrapheneOS için](https://grapheneos.org/)**;
	* Google [Pixel serisi](https://grapheneos.org/#device-support) cihazların tamamına GraphenOS kurulabilmekte fakat Pixel 4 sürümü henüz tamamlanmadı. Graphene uzun dönemli destek için, şimdilik Pixel 3 serisi cihazları önermektedir. GrapheneOS, Pixel 4 için tamamlandığında bu önerinin Pixel 4 olarak değişmesi muhtemel.

#### Düşük risk

Telefonunuzu kilitsiz bir şekilde öylece ortalıkta mı bırakıyorsunuz? O zaman ya başınıza gelecekleri hak ediyorsunuz ya da gerçekten taşınabilir cihazlarınızda hiçbir şey olmadığını düşünüyorsunuz. Ne yazık ki modern taşınabilir cihazlar İnternet'e bağlı oldukları ve kullanıldıkları sürece siz fark etmeseniz de ziyadesiyle fazla veri üretir ve bunları kaydederler. Bu verilerden belki haberiniz yoktur ama pekala bilgili bir kişi -ki bu bilgisayarla ilgili her sorunuzda aradığınız arkadaşınız bile olabilir- bu bilgilere ulaşmanın bir yolunu bilebilir.

Bu sebeple riskinizin düşük olduğuna eminseniz ve yanıldığınız için pişman olmayacaksanız, pekala herhangi bir telefon alıp ekran kilidi bile kullanmadan hayatınızı sürdürebilirsiniz.
